Home Hoe we de wereld beter kunnen waarnemen

Hoe we de wereld beter kunnen waarnemen

28 november 2018

Hoe we de wereld beter kunnen waarnemen

Het is niet de wetenschapper, maar de moderne kunstenaar die ons iets leert over onze waarneming.

Volgens de Franse filosoof Maurice Merleau-Ponty is onze waarneming fundamenteel in onze omgang met de wereld. Maar het is verkeerd om te denken dat we alles van onze waarneming te weten komen wanneer we onze ogen openen.

De wereld van de waarneming, die zich aan ons openbaart door onze zintuigen, lijken we op het eerste gezicht het beste te kennen. Zij onthult zich omdat we er op vanzelfsprekende wijze gebruik van maken in ons leven en we hebben geen instrumenten of berekeningen nodig om toegang tot haar te krijgen. Om werkelijk tot haar door te dringen lijken we slechts onze ogen te hoeven openen en het leven op ons af te laten komen. Dit is echter een totaal verkeerde voorstelling van zaken.

Om de waarneming werkelijk te leren kennen, moeten we eerst alles wat we erover denken te weten afbouwen. Zo kunnen we ontdekken welke verborgen aannames erin schuilen. Hiervoor moeten we ons richten tot de kunstenaar.

Het behoort tot de verdiensten van de moderne kunst en het moderne denken dat zij ons de wereld laten herontdekken waarin we leven maar die we altijd neigen te vergeten.

Met deze moderne kunst doelt hij op stromingen als het impressionisme, expressionisme, kubisme en pointillisme. Deze stromingen breken de gebruikelijke manier van representeren af om verborgen fundamenten te openbaren.

Merleau-Ponty heeft een serie radio-lezingen gegeven over zijn filosofie. Deze lezingen zijn gebundeld in het boek De wereld waarnemen. Dit kunt u aanschaffen in onze webshop.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer