Home Taal Het feest van de buik
Taal

Het feest van de buik

Door Florentijn van Rootselaar op 06 augustus 2015

Het feest van de buik
Cover van 09-2015
09-2015 Filosofie magazine Lees het magazine

Babymoon en gendercake – twee woorden die voor het eerst in Van Dale worden opgenomen. Wijzen de nieuwe woorden op een nieuwe tijd? Florentijn van Rootselaar over de zwangerschap als feest.

Zwanger in 2009. De eigenaar van het restaurant houdt de deur voor ons open, zijn vrouw staat er ook al bij, de kok komt de keuken uit, felicitaties volgen, er wordt overlegd over het beste menu… Na de maaltijd verlaten we het restaurant met een fles limoncello die al gedronken moet worden voor ons kindje is geboren – het is feest.

Goed, we waren in een Italiaans restaurant, maar dat verklaart die uitgelatenheid niet. Dit is de nieuwe zwangerschap: onze vrouwen hullen zich niet meer in de positiekleding waar onze moeders zich nog in verborgen. (Een grove generalisatie, misschien. Maar ik hoop aan te tonen dat er op z’n minst een nieuwe tendens is ontstaan.) De zwangerschap is publiek geworden: zichtbare buiken, kleding die de buiken zelfs benadrukt, zeker sinds een hoogzwangere Demi Moore in 1991 naakt op de cover van Vanity Fair poseerde, waarmee ze een trend zette die tot op heden voortduurt en die sinds de selfiecultuur en Instagram is gedemocratiseerd. De zwangerschap is ook in het teken komen te staan van het zwangere lichaam dat vertroeteld moet worden, met yoga, massage en wellness. Het feest begint niet met de geboorte; de zwangerschap zelf is al een feest.

Wie een kind verwacht, begrijpt dat de zwangerschap zelf al een feest is. Ik geef het toe: mijn perspectief is dat van de man, die noch de misselijkheid van het begin, noch het ongemak van het eind van de zwangerschap, noch de pijnlijke bevalling heeft meegemaakt. Vol verwachting ben je over wat komen gaat, maar ook voel je een blijdschap over de zwangerschap zelf, over het wonder van de buik. Maar hoe dat feest te vieren? We kenden de traditie van beschuit met muisjes voor als het kind geboren is, we vierden het doopfeest, maar een zwangerschapsfeest? Het feestgevoel was er wel, maar het feestje ontbrak.

Gendercake

En toen waren daar Amerikaanse ‘tradities’ die bleken te voorzien in de behoefte aan een feest. Ze veroveren ook Nederland, zo blijkt uit de nieuwe Van Dale die in oktober verschijnt: daarin opgenomen zijn woorden als ‘babymoon’ en ‘gendercake’ – feestelijke etappes in de zwangerschap. Eerst was een babymoon iets voor de sterren (en voor prinsen en prinsessen, Kate en William maakten de reis), maar ondertussen doet het volk ook mee, al weet ik niet of er precieze cijfers zijn. In elk geval spreken de bladen voor aanstaande moeders erover, en hebben steeds meer bakkers een gendercake in hun assortiment – ook in Nederland. En zelfs al gaan we niet massaal op babymoon, al snijden we niet allemaal een gendercake aan, toch is de geest van de tijd veranderd, zo merkt iedereen die zelf zwanger is geweest. En dat is even goed merkbaar als je in het Vondelpark loopt in de zomer als wanneer je even verderop de aanstaande moeders ziet zitten op het terras in de Bosboom Toussaintstraat, waar Nederlands bekendste verloskundige Beatrijs Smulders haar zwangerschapsimperium heeft gevestigd.

Wat is er veranderd, nu de zwangerschap zelf wordt gevierd? Nu die voorheen onbenoemde, verborgen periode steeds meer eigen feesten kent die nu zelfs zijn opgenomen in het Groot Woordenboek van de Nederlandse Taal? Ik hoop aan te tonen dat we ook in onze seculiere tijd sacrale momenten kennen. Maar dit is geen sacraliteit die ons verwijst naar iets onaards, iets immaterieels. De materie zelf – de buik, de buik van de aanstaande moeder – verschijnt aan ons als iets buitengewoons, als iets wonderbaarlijks. De moeder is niet alleen de nederige drager van een kind, zoals ze in de geschiedenis te vaak is voorgesteld. Maar ze is ook meer dan louter de meest geliefde persoon. Ze is… Ik zal proberen er woorden voor te zoeken.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

‘Doorbreek hokjesdenken: leer je eigen vooroordelen inschatten’
‘Doorbreek hokjesdenken: leer je eigen vooroordelen inschatten’
Taal
Voor leden

‘Doorbreek hokjesdenken: leer je eigen vooroordelen inschatten’

Dilara Bilgiç, schrijver en misschien wel de jongste filosoof van Nederland, heeft een missie: zich ontworstelen aan het hokjesdenken. En daarvoor moet je eerst een streep zetten door alle labels die we op mensen plakken.

Lees meer
Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Taal zegt niets, maar doet iets’
Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Taal zegt niets, maar doet iets’
Taal

Hoofdredacteur Coen Simon: ‘Taal zegt niets, maar doet iets’

Iets meer dan dertig jaar geleden schreef ik met potlood mijn eerste krabbel in de kantlijn van een filosofisch werk. ‘Prachtig’ noteerde ik achter stelling 2.0232 in de Tractatus Logico-Philosophicus van Ludwig Wittgenstein. De stelling, nog in de vertaling van Willem Frederik Hermans, was een van die raadselachtige zinnen die… Read More

Lees meer
Wat woke betekent
Wat woke betekent
Taal
Voor leden

Wat woke betekent

U bedoelde het zo goed, en toch trapt u op woke tenen. Het zou al helpen als u weet wat ‘woke’ betekent. Filosoof, dichter en vertaler Bas Belleman wil met een verklarende woordenlijst het vuur niet verder opstoken. ‘Woke is een instrument om te denken.’ Beeld Nanne Meulendijks Dit stuk… Read More

Lees meer
Bo Tarenskeen: ‘Ik laat Wittgenstein niet over de klimaatcrisis praten’
Bo Tarenskeen: ‘Ik laat Wittgenstein niet over de klimaatcrisis praten’
Taal

Bo Tarenskeen: ‘Ik laat Wittgenstein niet over de klimaatcrisis praten’

Wittgensteins Tractatus reisde met acteur Bo Tarenskeen mee van de ene opleiding naar de andere, zoals Wittgenstein zelf zijn Tolstoj meedroeg door de loopgraven. Nu is er een elfdelige voorstelling over de illustere Oostenrijkse filosoof. ‘Ik spreek dóór hem in deze tijd.’ Beeld Merlijn Doomernik Probeer je een voorstelling te maken… Read More

Lees meer