Home Identiteit ‘Gender is een performance in de wereld’
Identiteit

‘Gender is een performance in de wereld’

Door Carolien van Welij op 24 september 2021

‘Gender is een performance in de wereld’
Cover van 10-2021
10-2021 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Robin Bruisje Habbé (26) is docent filosofie aan de Vinse School in Amsterdam en activist.

Beeld Maarten Noordijk

Voor de eindmusical van groep acht deed ik auditie voor de jongenshoofdrol. “Goede auditie, maar je bent een meisje, dus je krijgt de rol niet,” was de reactie. Als kind voelde ik me al nooit helemaal comfortabel in meisje-zijn. Ik voelde me verwant met een klasgenoot die trans was en van meisje naar jongen ging. Maar een jongen worden? Dat wilde ik ook niet.

Judith Butler liet me zien dat gender een performance is in de wereld in relatie tot andere mensen. Je bent niet door je geslachtsdelen gedetermineerd om een bepaald gender te hebben. Je gender is iets wat je performt en staat dus niet vast: hoe je doet is wie je bent. Dat was een revolutie in mijn hoofd. Tussen de hokjes van man, vrouw of trans is er ook nog ruimte. Het idee van performativiteit is bevrijdend. Ik kan alle kleren dragen die ik wil, en daarmee uitdrukken hoe ik me voel.

Dat hele binaire denken wil ik doorbreken, zoals het onderscheid tussen vrouwelijke en mannelijke eigenschappen. “Non-binair” is niet een nieuw hokje, maar een omschrijving van hoe ik denk en kijk. Ik voel me niet binair, ik kijk niet binair, ik doe daar niet aan mee. Het is onzin dat bijvoorbeeld een stoer meisje jongensachtig wordt genoemd. Ik wil niet vrouw zijn; ik ben primair mens, dier, onderdeel van de natuur.

Als ik zeg dat ik geen vrouw ben, en mensen vragen wat dan wel, antwoord ik: “Ik ben gewoon een sporkel.” Ooit zocht ik met een vriendin een genderneutraal alternatief voor de aanspreekvorm “jongens”. Toen kwamen we op “sporkels”: lepel en vork en mes tegelijk, en dezelfde klinkers als in “jongens”. Zo’n disruptie van de taal onthouden mensen wel.’

Relevante berichten

Rüdiger Safranski: ‘Heb de moed om eenling te zijn’
Rüdiger Safranski: ‘Heb de moed om eenling te zijn’
Identiteit
Voor leden

Rüdiger Safranski: ‘Heb de moed om eenling te zijn’

Ieder mens is in de eerste plaats een individu, dat staat volgens de Duitse filosoof en historicus Rüdiger Safranski vast. Maar niet iedereen is bereid om hier een opdracht in te zien. ‘We zijn een beter “wij” wanneer we ook op onszelf kunnen zijn.’

Lees meer
4 vragen aan Mariken Heitman: ‘We zijn meer geprogrammeerd dan we denken’
4 vragen aan Mariken Heitman: ‘We zijn meer geprogrammeerd dan we denken’
Identiteit
Voor leden

4 vragen aan Mariken Heitman: ‘We zijn meer geprogrammeerd dan we denken’

Mariken Heitman onderzoekt in haar debuutroman De wateraap het zachte verzet van een eenling tegen het keurslijf. Hoe word je mens, als dat betekent, vrouw óf man?   WAT KAN IK WETEN? ‘De hoofdpersoon in mijn boek, biologie­studente Elke, is op zoek naar een diepere laag… Read More

Lees meer
Homevideo’s en de menselijke identiteit
Homevideo’s en de menselijke identiteit
Identiteit
Voor leden

Homevideo’s en de menselijke identiteit

Hoe kun je het leven van een persoon het best verbeelden: op één of op meerdere schermen? Patricia Pisters over de menselijke identiteit in het werk van videomaker John Akomfrah. Er had veel meer aandacht aan zijn dood moeten worden besteed, begin vorig jaar’, zegt Patricia Pisters over Stuart… Read More

Lees meer
Identiteit
Voor leden

Ten geleide: Identiteit

In de sfeer van de politieke correctheid staat het goed in ‘identiteit’ de bron te zien van veel kwaad en onheil, verwant met de terreurdaden van Kroaten en Serviërs tijdens de Joegoslavische burgeroorlog. Nog een kleine stap verder en we komen terecht bij etnische zuiveringen en andere ‘nazimisdaden’. Ook bij… Read More

Lees meer