Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 5/2018

Een ideale staat – volgens kunstenaars

Ivana Ivkovic
filosoof

Kunstenaars riepen de wijk Užupis in Vilnius, hoofdstad van Litouwen, uit tot een onafhankelijke republiek. Een ludieke actie? Een serieuze zoektocht naar vrijheid? Of allebei?

Toen Litouwen zich in 1990 van de toenmalige Sovjet-Unie had afgescheiden, moest het land zichzelf opnieuw uitvinden na jaren van onderdrukking. Een commune kunstenaars in de hoofdstad Vilnius deed dat op een ludieke manier: ze riepen de wijk Užupis uit tot republiek. Užupis wordt vaak vergeleken met Montmartre: begrensd door de rivier de Vilnia en een industriële zone uit het Sovjettijdperk, biedt het onderdak aan zo’n 140 kunstenaars en creatievelingen, maar ook aan zakenmensen, en is het vele ateliers, galerieën en cafeetjes rijk. Maar wellicht heeft de wijk meer gemeen met een initiatief als Christiania in Kopenhagen, ook een autonome wijk die uit de krakersbeweging is ontstaan.

Užupis is bedoeld als een vrijplaats, een plek waar de bewoners op een speelse en toch ook serieuze manier proberen hun samenleving een nieuwe vorm te geven. En terwijl Denemarken niet te kampen had met de erfenis van het communisme en armoede, hadden Litouwen en de stad Vilnius wel die last. Het communisme heeft de samenleving op allerlei manieren ontwricht. De wijk, waarin tot de Tweede Wereldoorlog een Joodse gemeenschap woonde, was ernstig verwaarloosd en gecriminaliseerd.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden