Home Een ander mens

Een ander mens

Door Alies Pegtel op 23 maart 2020

Een ander mens
Cover van 04-2020
04-2020 Filosofie magazine Lees het magazine

Als iemand dement raakt, komen de naasten voor veel vragen te staan. Praktische, maar ook existentiële. Want wie is die zieke eigenlijk? En ‘hoe kun je zin ontlenen aan de instandhouding van de zinloosheid van een ander?’

Als alle herinneringen zijn verdwenen, wat blijft er dan van je over? Niets van waarde, vindt oud-journaliste Clairy Polak. In haar boek Voorbij, voorbij, dat vorig jaar verscheen, beschrijft ze hoe haar man ten onder gaat aan alzheimer. Datgebeurt volgens haar letterlijk:

Haar lief werd langzaam maar zeker vanbinnen uitgehold, opgevreten door een onzichtbare hersenmijt die gaten knaagde in zijn brein. Beginnend bij het kortetermijngeheugen en geleidelijk naar achteren werkend, terug naar zijn jeugd.

(Uit: Voorbij, voorbij)

Polak goot haar autobiografische verhaal in een romanvorm, om met een zekere distantie naar het meedogenloze aftakelingsproces te kunnen kijken. Naasten en familieleden van dementiepatiënten ervaren de ziekte vrijwel allemaal als een langdurig en pijnlijk afscheid, waar niets tegen te beginnen valt. Voor Judith, zoals Clairy Polak heet in haar roman, is vooral de pil van zijn geheugenverlies bijzonder bitter. Ze vindt niets verzachtends. Al die prachtige voorstellingen, concerten en reizen die ze met haar man beleefde, hebben wat hem betreft nooit plaatsgevonden. ‘Wat betekenis voor hem had, heeft z’n betekenis verloren.’ En daarmee ook voor haar. Want bovenal hunkert ze ernaar om haar herinneringen met hem te delen. Dat hij zijn geheugen grotendeels is verloren maakt haar razend; het geeft haar het gevoel dat hun gezamenlijke leven van ruim dertig jaar zinloos is geweest.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.