Home Crisis

Crisis

Door Daan Roovers op 29 april 2014

Cover van 02-2013
02-2013 Filosofie magazine Lees het magazine

‘Spanje is het probleem, Europa is de oplossing’, een veelgeciteerde uitspraak onder Spaanse intellectuelen in de nadagen van dictator Franco, begin jaren ’80. Maar de uitspraak komt oorspronkelijk uit een heel andere context: de Spaanse filosoof Ortega y Gasset (1883-1955) maakte zich aan het begin van de vorige eeuw zorgen over het zinloze nationalisme dat Spanje en andere staten in zijn greep had. Hij kreeg vooral bekendheid door zijn boek Opstand der horden (1930), waarin hij als een echte Nietzscheaan zijn weerzin uitspreekt over de opkomst van de massacultuur en de massamens.

Ortega y Gasset is een van de drie grote denkers met een nog altijd actuele democratiekritiek die op de komende avond Filosofie in de Rode Hoed aan de orde komt (naast Plato en Tocqueville). Ortega y Gasset schreef zijn beroemde boek in de aanloop naar de jaren ’30 in de vorige eeuw. Wat kunnen we daar nog mee? Voormalig secretaris-generaal van de Europese Unie en van de NAVO, de Spanjaard Javier Solana, citeerde de uitspraak over Spanje en Europa een paar maanden geleden nog in een toespraak, en het was duidelijk dat hij doelde op de huidige economische crisis waar Spanje (en ook Europa) nu in zit. Dat vraagt om een gezamenlijke internationale aanpak, aldus Solana.

Ortega meende dat in zijn tijd de cultuur een diepe crisis doormaakte. Ook nu denken de meeste vooraanstaande denkers dat de economische crisis geworteld is in een veel diepere crisis, die in de cultuur. Op 12 april gaan onder de titel Schuld & Boete filosofen en economen op de jaarlijkse FilosofieNacht met elkaar in debat om de crisis te analyseren en te fileren. Meer info: www.filosofienacht .nl
 
Meer informatie over Rode Hoed zie pag. 50

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer