Als God bestaat kan hij niet lachen

Stel dat het iemand gelukt was om te komen tot een overtuigende theodicee. Je weet wel, de theologische poging om al het leed en kwaad van de wereld op een of andere manier te rijmen met een alwetende, almachtige en volstrekt rechtvaardige God – vooral een trend in de Middeleeuwen, maar strikt genomen blijft het in elk geloof een pijnlijk aanwezige paradox. Hoe dan ook, áls het zou lukken, dan zou hij meteen iets anders hebben moeten inleveren: de lach.

Woody Allen, de cineast van het menselijke tekort, zou ooit hebben gezegd: als je God aan het lachen wilt maken, vertel hem dan je plannen. Dat is grappig, en hartstikke waar als je het alleen bekijkt vanuit onze eigen menselijke tekortkomingen. Maar net als God niet dobbelt, zal een alwetende ook nooit ergens om hoeven lachen. Voor de lach is ongerijmdheid een noodzaak. En voor een alwetende bestaan er geen ongerijmdheden. Als God bestaat kan hij niet lachen.

En als God iets niet kan dat de mens wel kan, behalve fouten maken, dan is hij niet meer almachtig. Kortom, als je God wil zien lachen, dan moet je hem een beetje menselijk tekort gunnen. Ik stel voor om de mislukte theodicee te benutten ten behoeve van ons eigen geluk.

Als zelfs het bestaan van God niet denkbaar is zonder beperkingen, waarom zouden wij dan nog treuren om onze gebreken? Wie het laatst lacht, lacht het best.