Twee op de vijf chronisch zieken voelen zich gezond, stelt het rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024 van het RIVM. Volgens chirurg Schelto Kruijff hanteert dit rapport een goede definitie van gezondheid, en een die afwijkt van wat gangbaar is. ‘Gezondheid wordt vaak gezien als de afwezigheid van ieder defect. Alsof ons lichaam een auto is waaraan geen moertje versleten mag zijn. Maar je kunt gezondheid beter begrijpen als een algemene situatie van welbevinden. Je kunt ziek zijn en toch functioneren. Een auto is goed zolang die je nog naar je vakantieadres in Frankrijk kan rijden.’
Wat is het feit?
‘Twee op de vijf mensen met een chronische aandoening voelen zich gezond en niet beperkt.’ Bron: Van der Lucht, F., G. den Boer, et al. (2024). Trendscenario Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024. RIVM.
Ons zorgsysteem voedt het idee van maakbare, defectvrije gezondheid, meent Kruijff. ‘Die maakbaarheid is een mythe. Als een arts een behandeling voorstelt, denkt de patiënt vaak: ik word weer net als vroeger. Maar meestal is het eerlijke antwoord dat de kans daarop nul is. Het is voor artsen moeilijk om de verwachtingen van de patiënt te weerstaan. Veel ingrepen zijn onnodige poespas die een sprookje in stand houden.’
Voor zowel gezondheid als welbevinden zijn onze relaties met anderen belangrijk, weet Kruijff uit ervaring. Hij kampte met de ziekte van Lyme. ‘Ik was bang dat ziekte een onderdeel van mijn identiteit zou worden. Daarom zeg ik nu dat het goed gaat en dat ik beter ben. Behandelen mensen je als gezond, dan voel je je ook gezonder. Verbinding met andere mensen is niet voor niets een van de gezondheidscriteria van de Wereldgezondheidsorganisatie. Zonder contact met anderen worden we eenzaam en ongezond.’
Even tussendoor …
Meer lezen over filosofie en gezondheid? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief:
In het ziekenhuis is verbinding haast belangrijker dan de behandeling zelf, denkt Kruijff. ‘De meeste dankbrieven komen vaak niet van genezen patiënten, maar van nabestaanden van patiënten die het niet hebben gered. Voor de fijne zorg die zij en hun naaste hebben ontvangen. Wij artsen waren er. Dat is het belangrijkste.’
Wie stelt kritische vragen?
Schelto Kruijff (1977) is oncologisch chirurg en schrijver. Hij schreef Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk (2026), waarin hij mythes over ons zorgsysteem ontmaskert.
Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde
Schelto Kruijff
Balans
272 blz.
€ 24,95
