Home 6 soorten vervreemding op de werkvloer

6 soorten vervreemding op de werkvloer

09 juni 2017

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Werk ontmenselijkt vond Karl Marx. Mensen voelen zich vervreemd; niet meer zichzelf. Dit komt door de manier waarop het werk is georganiseerd. Michel Eltchaninoff bespreekt oorzaken waardoor vervreemding op het werk plaatsvindt.

1. De eenzaamheid van de geëvalueerde. Door evaluaties kun je je helemaal gaan identificeren met het beeld dat anderen van je hebben, of je volledig conformeren aan wat er van je verwacht wordt. Of je wordt onzichtbaar en verliest je eigenheid, en je verandert in niet meer dan een uitvoerder van je taken.

2. Te gehaast om het goed te kunnen doen. Wanneer je het product van je arbeid als niet-af ervaart, omdat je je taken hebt afgeraffeld, voel je je lui, slordig en talentloos, of erger nog: je vindt jezelf een mislukkeling.

3. Een verbrokkeld bewustzijn. Het hypermoderne individu, dat van kleins af aan vele verschillende prikkels te verduren krijgt (vooral van de televisie), kan zijn aandacht met moeite op een object gericht houden. En ook op zijn werk kan hij zich niet meer concentreren, door de veelheid aan taken die hij moet uitvoeren, maar ook doordat werk en privé steeds mee door elkaar lopen.

4. Exploitatie van hersenkracht. Mensen worden aangespoord projecten, plannen, ideeën en slogans te bedenken, die hun snel worden ontnomen zonder dat ze weet hebben van het grotere geheel waaraan hun werk bijdraagt. We hebben hier te maken met de klassieke vorm van vervreemding, zoals Marx die heeft beschreven. De arbeider aan de lopende band weet niet wat het nut is van zijn repeterende handeling.

5. Een gevoel van absurditeit. Volgens Marx ‘verhoudt de arbeider zich tot het product van zijn arbeid als tot een vreemd object’. Wat voor werk je doet, hoe je dat doet en met welk doel is feitelijk onbegrijpelijk geworden. De arbeider herkent zich niet meer in wat hij doet, en doet dat alleen nog met tegenzin, zo weinig betekenis hecht hij eraan.

6. Misbruik van inzet. De wil om je koste wat het kost te vervolmaken in je werk kan averechtse gevolgen hebben. Vervreemding kan ontstaan uit een te naïef vertrouwen in de weldadige effecten van werk, waar je te veel van verwacht.

Meer weten over vervreemding en hoe je het kan tegengaan? Lees hier het hele artikel.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
chronische ziekte
chronische ziekte

Waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet vanzelfsprekend is

Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland stijgt, stellen onderzoekers. Sanneke de Haan, bijzonder hoogleraar psychiatrie en filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, laat zien waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer