Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Filosofie Magazine nr. 9/2021

Wel fair niet eerlijk

Ellen Mangnus

Ondanks pogingen om de chocoladeketen eerlijker te maken, blijven op cacaoplantages misstanden de norm. Misschien betekent eerlijk niet overal hetzelfde? Deel 2 van een serie over voedsel.

De documentaire Slavery: A Global Investigation (2000) schudde de wereld wakker. Filmmakers Kate Blewett en Brian Woods nemen daarin de kijker mee naar de tapijtindustrie in India en de cacaovelden in West-Afrika, en spreken met schoonmaaksters in de Verenigde Staten. Onze welvaart blijkt een zeer duistere rafelrand te hebben: ze wordt gedragen door miljoenen slaven. De cacaoplantages in Ivoorkust en Ghana zijn het absolute dieptepunt. Daar werken naar schatting zo’n 2 miljoen kinderen onder erbarmelijke omstandigheden. De documentaire zorgde voor veel ophef. Een jaar na de uitzending tekenden de grootste spelers in de cacao-industrie een overeenkomst waarin ze beloofden voor 2008 een einde te maken aan kinder­slavernij en kinderarbeid. Maar onderzoekers trokken in 2011, 2015 en 2020
aan de bel, omdat telkens weer bleek da ter nog nauwelijks resultaat is geboekt.

Intussen kwamen wel allerlei andere misstanden aan de oppervlakte. Zo bleek dat cacaoboeren chemicaliën gebruiken die schadelijk zijn voor hun gezondheid en het milieu. Bovendien verdienen ze zo weinig dat ze onmogelijk uit de armoede kunnen komen. De keten moet eerlijker, concludeerden ook overheden en ngo’s. Samen met de cacao­bedrijven sloegen ze de handen ineen. Ze bouwden scholen voor de kinderen van de boeren. Ook trainden ze coöperaties van cacaoboeren om erop toe te zien dat hun leden zich aan de regels hielden: gebruiken de boeren niet te veel chemicaliën? Behandelen ze hun werknemers wel goed? Werken er geen kinderen op de plantages?

In het kantoor van de meeste coöperaties hangt een lijst met criteria waaraan boeren moeten voldoen om cacao te produceren die als eerlijk en ethisch bestempeld kan worden. Als beloning voor het voldoen aan deze eisen mogen de bonen verkocht worden met een certificaat, zoals Fairtrade of UTZ, en krijgen de boeren een bonus boven op de prijs. Toch zijn anno 2021 kinderarbeid en slechte arbeidsomstandigheden nog altijd de norm in de cacaoteelt.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden