Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 1/2013

Sombernez: 7 tips voor een leven zonder illusies

Jan Sietsma

De dagen zijn kort, de somberheid slaat toe. Wanhoop niet, maar omarm je trieste lot, zo leerden de grote filosofen ons.

‘Het lot schudt de kaarten, en wij spelen’, schrijft Arthur Schopenhauer. Maar de stroom aan hedendaagse boeken en magazines over de maakbaarheid van geluk belooft ons juist dat we tegelijkertijd croupier en speler kunnen zijn aan de speeltafel van het leven. Wat nu, lot… ‘In 7 stappen kunt ook u gelukkig worden!’, ‘Zo krijgt u de baan die u wilt!’, ‘Het ideale seksleven!’ Geloofwaardig? Mja… de belofte voelt weliswaar even fijn, maar een beetje realist weet dat het onhaalbaar is.

Draai het daarom eens om: ga uit van de zinloosheid van het leven, en niet te vergeten van de onvermijdelijke ondergang. Gun uzelf geen enkele hoop, en voel de opluchting. We brengen de meest zwartgallige denkers en gedachten uit de geschiedenis van de filosofie bij elkaar, inclusief zeven handige tips voor een leven zonder illusies. Een alternatieve zelfhulpgids voor realisten. Of, zoals Friedrich Nietzsche zegt: hou van het lot – amor fati.

Wrede tijd

Een niet-geringe oorzaak voor het ongeluk van de mens – het historische dier, aldus Friedrich Nietzsche – is dat zijn bestaan zich uitstrekt naar verleden en toekomst. Anders dan voor dieren geldt, die alles wat hun overkomt voor het eerst beleven, is het eeuwige nu ons vreemd.

Het moment waarop wij het verleden kunnen overzien en door het wrede pact met onze ademhaling de toekomst in worden gezogen, staat bekend als het heden, ‘waarvan de ongeremde vlucht in het verleden’, schrijft Schopenhauer, ‘een voortdurende overgang is in de dood, een voortdurend sterven’.

In alles wat wij doen zijn wij geketend aan het medium van de tijd, waardoor de nietigheid van alle dingen zich openbaart en niets zijn waarde behouden kan. Terwijl de tijd als een zwart gat alle duurzaamheid verzwelgt, vergroot ons tijdsbewustzijn ons lijden, vanwege de heimwee naar het verleden en de angst voor de toekomst.

Tip 1: Adem eens flink in en uit, want het wordt nog erger

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden