Home ‘Religie is nooit weggeweest’

‘Religie is nooit weggeweest’

Door Anton de Wit op 26 mei 2009

05-2009 Filosofie magazine Lees het magazine

De kerken lopen weg, maar het belang en rol van religie blijven volgens filosoof Hent de Vries onverminderd groot. De Vries legt uit wat het NWO-project ‘The Future of the Religious Past’ behelst: invloedrijke wetenschappers uit allerlei disciplines denken, discussiëren en schrijven over heilige teksten en plaatsen, Lady Di en Pim Fortuyn, de politieke islam en christelijk fundamentalisme.

Het is misschien wat flauw om het een ‘bijbel’ te noemen. Maar toch: de eerste bundel van het NWO-project ‘The Future of the Religious Past’, Religion. Beyond a Concept getiteld, is een vuistdikke pil geworden onder redactie van projectcoördinator Hent de Vries, verbonden aan de Johns Hopkins-universiteit in Baltimore en hoogleraar systematische wijsbegeerte van de godsdienst aan de Universiteit van Amsterdam. Er staan stevige teksten in van gezaghebbende auteurs: Charles Taylor, Jean-Luc Marion, Emmanuel Levinas, Jacques Derrida, Jean-Luc Nancy, Job Cohen – om er maar een paar te noemen. Jaren van intensief onderzoek, tal van symposia en een stortvloed aan artikelen gingen eraan vooraf. Het boek – of liever: de boekenreeks, want dit is slechts het eerste deel van een serie van vijf, met als overige titels Powers, Things, Gestures en Words – is dus geheid een standaardwerk over de verschijningsvorm van religie in de eenentwintigste eeuw.

Des te opmerkelijker is de uiterste voorzichtigheid waarmee de auteurs uitspraken doen over hun thematiek. Al in de uitvoerige inleiding van De Vries vallen de vele voorbehouden en aanhalingstekens op. Religie is nooit gewoon religie bij De Vries, maar altijd ‘religie’, alsof het een betrekkelijk begrip betreft, een term voor zowel vage alsook uiterst concrete verschillende dingen. Het lijkt een wat wankele basis voor zo’n omvangrijk onderzoek – de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) trok er negen jaar en 5,4 miljoen euro voor uit. Volgens Hent de Vries is er echter bewust voor gekozen om niet meteen een dichtgetimmerde definitie van het begrip ‘religie’ te bieden.
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer