Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Filosofie Magazine nr. 1/2022

Rationaliteit is volgens Steven Pinker geen superkracht

Simone Bassie en Michel Dijkstra

Een beter gebruik van onze rationaliteit is essentieel voor een beter leven, betoogt Steven Pinker. Al biedt zijn boek geen pasklaar antwoord op mondiale problemen, zijn redelijkheid is wel een goed begin.

Perfect getimed. Zo kun je het tijdstip omschrijven waarop Steven Pinkers nieuwste boek Rationaliteit verscheen. Want in een wereld waarin complotdenken en fake news steeds dominanter worden kan iemand die ons even helder als erudiet uiteenzet wat rationeel denken is zeker geen kwaad. Bovendien kan rationaliteit je zomaar een langer en gezonder leven opleveren: ‘Rationele principes helpen je bij het afwegen van riskante keuzes en het begrijpen van de tegenslagen en de tragedies van het leven.’

Met Rationaliteit zet Pinker, experimenteel psycholoog en professor psychologie aan de Universiteit van Harvard, de lijn voort van zijn boek Verlichting nu (2018). Bij het streven naar verlichting kunnen we echter vraag­tekens plaatsen, want voor het hiermee samenhangende vooruitgangsdenken betalen we tegenwoordig de prijs in de vorm van een milieucrisis. Pinker is zich hier diepgaand van bewust: ‘Ik krijg vaak de vraag of ik “in de vooruitgang geloof”. Nee, zeg ik dan. “Vooruitgang” is steno voor een verzameling tegenreacties en overwinningen die op een ongenadige kosmos zijn bevochten.’

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden