Een vriend kampt al jaren met een drugsprobleem. Ik denk dat hij er goed aan zou doen zijn drugsgebruik geheel op te geven. Makkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk, maar het is om zijn eigen bestwil: het zal zijn welzijn ten goede komen. Maar hij wil niet stoppen met recreatief gebruik: ook al erkent hij de risico’s op terugval, de positieve ervaring van recreatief gebruiken weegt voor hem zwaarder dan de negatieve bijeffecten. Ik twijfel of ik voet bij stuk moet houden. Kun je als buitenstaander bepalen wat goed is voor het welzijn van een ander?
Nee
Veel ethici denken dat oordelen over welzijn subjectief zijn. Zo stellen hedonisten dat welzijn bestaat in de ervaring van geluk. Of die gelukstoestand wordt bereikt, kun je het best zelf vaststellen. Volgens een andere theorie, die populair is bij economen, bestaat welzijn uit de vervulling van verlangens. Ook deze theorie gaat uit van een subjectieve opvatting van welzijn: jij bepaalt welke verlangens je erop nahoudt. Jouw welzijn hangt uiteindelijk af van je eigen genoegens en de mate waarin je die verkrijgt, welke dat ook mogen zijn. Van paternalistische betweters die vertellen wat goed voor je is, hoef je je daarom weinig aan te trekken: jij weet beter waar je bij gediend bent.
Wat is geluk?
Ja
Soms kunnen mensen niet overzien wat goed is voor henzelf. Peuters willen allerlei spullen in hun mond steken, maar zien niet wat de gevolgen zijn als ze dat doen. Ouders kunnen hen er daarom maar beter van weerhouden dit verlangen te vervullen. Ook volwassenen hebben hun eigen welzijn soms niet scherp voor ogen. Neem een verslaafde die handelt onder invloed: wat tijdens de roes een goed idee lijkt, zou hij op een nuchter moment misschien vermijden. Niet elk vervuld verlangen bevordert ons welzijn, alleen verlangens die goed doordacht zijn doen dat: de dingen die iemand verlangt op momenten van helderheid en reflectie. Mijn inschatting over wat goed voor mijn vriend is, kan best gegrond zijn. Al laat hij het niet merken, na serieuze overweging zou hij zich daarachter kunnen scharen.
