Home Marli Huijer: Wir wohnen hier

Marli Huijer: Wir wohnen hier

Door Marli Huijer op 30 november 2016

Cover van 12-2016
12-2016 Filosofie magazine Lees het magazine

Kun je iemand die een andere taal spreekt werkelijk begrijpen? Dat vroeg ik me af toen ik door twee Duitse meiden op MacBikes van mijn sokken werd gereden. ‘Dit is een voetpad’, zei ik, ‘Fietsen kun je daar.’ Ze schudden hun hoofd, wezen naar een woonboot die als Airbnb-adres bekendstaat en riepen dat das unmöglich war.

Van de andere kant kwamen nog twee mensen over het voetpad aan fietsen. De vrouw, vermoedelijk de moeder, ging in de aanval: ik kon toch niet verwachten dat ze hun fietsen in de binnenstad lieten staan? ‘U hoeft toch alleen maar dit stukje te lopen?’, probeerde ik. Het gezicht van de vrouw vertrok, ze schreeuwde: ‘Wir wohnen hier!’

Mijn mond viel open. Wir wohnen hier? 
Zou een nachtje Airbnb in het Duits onder het begrip ‘wonen’ vallen?
Op een bankje iets verderop zocht ik het op. Ze had gelijk: het Duitse wohnen staat zowel voor het hebben van bestendige huisvesting als voor het hebben van een tijdelijk onderkomen. Op de Duitse Airbnb-site heet het: ‘Sei dort zuhause. (…) erlebe die Stadt wie ein Einheimischer’ (Wees daar thuis (..) beleef de stad als een inwoner). De Nederlandse site zegt het net iets anders: ‘Leef er. (…) ervaar de stad alsof je er woont’.

Maar is het alleen een taalkwestie? Wonen wordt, ook door Duitse denkers, vaak omschreven als iets wat samenhangt met ‘bewoonbaarheid’. Een afgegrensde ruimte wordt bewoonbaar als je er stoelen, tafels en een bed in zet, als je de kamers naar eigen smaak inricht. Zo wordt het een thuis, waar je je veilig en op je plaats voelt en waar je gastvrij kunt zijn.

Dat is anders in een hotel, waar de kamers door anderen zijn ingericht en je je wel thuis kunt voelen, maar nooit echt thuis bent. Het bewoonbaar maken van een huis zorgt dat het thuis bestendigheid krijgt. Je wordt met een vertrouwd gevoel wakker omdat het bed, de kamer en de buren bij het ontwaken eruitzien zoals altijd.

Airbnb’ers die zich overal ter wereld thuis wanen, doorbreken met hun kortstondige verblijf in de woonhuizen van anderen die bestendigheid. Niet alleen voor zichzelf, ook voor de omwonenden. Hoe kun je je in je woning thuis voelen als er in de omringende huizen alleen nog eendagsvliegen verblijven?

Op de terugweg liep ik langs twee stolperstenen, messing plaatjes ter nagedachtenis aan vermoorde joodse burgers, die op enkele meter afstand van de woonboot liggen. ‘Wat denken jullie ervan?’, vroeg ik.
De stenen glommen in de zon. Ze vertelden wie hier hebben gewoond, wanneer ze zijn gedeporteerd en waar ze zijn gestorven. Verder deden ze er het zwijgen toe.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer