Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 11/2016

Littekens

Leon Heuts
Voormalig hoofdredacteur Filosofie Magazine

Tijdens ons meest kwetsbare momenten wordt duidelijk hoeveel we op anderen lijken. Een persoonlijk verhaal van Leon Heuts over verdriet, verandering en een nieuw leven. En over de troost die het lezen van Schopenhauer biedt.

Most of us don’t want to change, really. I mean, why should we… But what happens when an event occurs that is so catastrophic that you just change. You change from the known person to an unknown person. 

In de film One More Time With Feeling zien we hoe de Australische rockzanger Nick Cave worstelt met de dood van een van zijn zonen. En hoewel Cave altijd speelt met zijn imago, lijken we hier recht in zijn ziel te kijken. We leven mee met zijn verdriet, we zien hoe zijn vrienden en bandleden zichtbaar zijn aangedaan. We voelen hoe kwetsbaar hij is. En hij omschrijft zijn kwetsbaarheid volgens mij briljant in bovenstaande zinnen. We willen niet veranderen… Waarom zouden we? We leiden over het algemeen een comfortabel en aangenaam leven. Maar soms gebeurt er iets dat zo ernstig is dat we wel moeten. Maar wat treffen we dan aan? Volgens Cave een onbekende. We kijken in de spiegel, en we herkennen de persoon niet die onder de huid zit. We voelen ons vervreemd van onszelf. 

Kwetsbaarheid heeft alles te maken met dat onbekende. We voelen ons kwetsbaar, omdat we niet weten waar we staan. We zijn overgeleverd aan iets waarop we geen grip kunnen krijgen. Een heftige gebeurtenis, een immens verdriet. We zijn uit het vertrouwde huis van alledaagse routines of zekerheden geworpen. Sterker nog: de vraag is of dat vertrouwde huis nog wel bestaat. We voelen ons letterlijk unheimlich. We proberen te schuilen, maar het lukt niet. 

Ik maakte dat zelf mee, deze zomer, toen een zeer lange relatie werd verbroken. Bij lange na niet zo erg als het verlies van een kind, maar toch al ruim voldoende om vervreemding te ervaren. Ik moest ermee aan de slag. Voor een groot gedeelte is dat een psychologische verwerking, en veel daarvan gaat onbewust. Pas achteraf merk je hoe je stappen hebt gemaakt, bijvoorbeeld opeens weer zin hebt om iets te ondernemen, waar je je eerder terugtrok. Maar los daarvan drongen zich meer existentiële vragen op: hoe verandert deze gebeurtenis mijn leven? Wat is de betekenis van wat ik doe? En kan deze ervaring van vervreemding en kwetsbaarheid daar ook een blijvend goede rol in spelen? Of komt het er vooral op aan om de pijn zo snel mogelijk te verwerken? Vragen die ons allemaal aangaan, in die zin dat het leven niemand spaart.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden