Home Onderwijs Levenslessen: het zweet moet op de juiste rug staan
Onderwijs

Levenslessen: het zweet moet op de juiste rug staan

Door Eva-Anne Le Coultre op 2 april 2026

Eva-Anne Le Coultre auteur van de rubriek Levenslessen
beeld Amke
Filosofie Magazine 4 2026 Wat ben jij zonder wij
04-2026 Filosofie Magazine Lees het magazine
Filosofiedocent Eva-Anne Le Coultre doet regelmatig levenslessen op in de klas. Dit keer: het zweet moet op de juiste rug staan.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? Je bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Als je jezelf hoort praten als docent, is dat meestal geen goed teken (als je geen docent bent trouwens ook niet). Als je enorm je best aan het doen bent om iets uit te leggen en er komt geen reactie uit de klas, of als je vragen stelt en niemand antwoord geeft, zijn de leerlingen waarschijnlijk niet aan het werk. In het onderwijs is de bijbehorende uitdrukking: het zweet staat niet op de juiste rug. Dat klinkt een beetje vies, maar het is wel waar. Je kunt leren niet uitbesteden aan iemand anders. Natuurlijk kan een docent je helpen, iets nieuws aanreiken, enthousiast maken, een goede vraag stellen. Maar het leren zul je zelf moeten doen.

Ook in de rest van het leven is het goed om af en toe de vraag te stellen: staat het zweet hier wel op de juiste rug? Als je de afwas aan het doen bent terwijl je ook al gekookt hebt, bijvoorbeeld. Je kunt iemand iets ontnemen door te veel te doen. Als je je kinderen alles uit handen neemt, leren ze niet om te vallen en daarna weer op te staan. Het zweet moet niet alleen op de juiste rug staan, het bloed ook op de juiste knie.

Even tussendoor …

Meer levenslessen lezen? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief:

Ontvang wekelijks de beste artikelen van Filosofie Magazine en af en toe een aanbieding.
Loginmenu afsluiten