Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 5/2014

Interpassiviteit

Ivana Ivkovic

Downloadt u weleens series of films? Zo ja, hoeveel daarvan bekijkt u ook daadwerkelijk? Als u ‘nagenoeg geen’ zegt, dan staat u niet alleen.

De meeste mensen die films opnemen, komen er nooit aan toe ze te bekijken. Hoe kan dat? De Oostenrijkse filosoof Robert Pfaller heeft daar een antwoord op: dit is volgens hem een typisch voorbeeld van interpassiviteit. Pfaller lanceerde dit concept oorspronkelijk in de jaren negentig. Hij reageert daarmee op een ontwikkeling in de moderne kunst. Toen Pfaller de term ‘interpassiviteit’ smeedde, was de kunstwereld in de greep van interactieve kunstwerken – kunstwerken die de toeschouwer actief zouden betrekken bij het kunstwerk en hem een onderdeel van het werk zelf zouden maken. Maar Pfaller zag ook een omgekeerde trend ontstaan: niet alle kunstwerken gaven een actieve rol aan de toeschouwer; sommige kunstwerken maakten de toeschouwer juist overbodig – ze nemen de rol van de consument of de toeschouwer op zich.

Zo vertelt Pfaller over een groep kunstenaars uit Linz (Oostenrijk) die zich Human Robotics Laboratory noemt. Deze groep heeft een speciale robot geconstrueerd: de ‘Bar Bot’. De Bar Bot spreekt mensen aan en vraagt om geld. Zodra de Bar Bot genoeg geld heeft, bestelt hij bier aan de bar en klokt dit naar binnen. In plaats van de mens te dienen – zoals de meeste robots doen – consumeert deze robot in plaats van de mens. Het gaat hier niet om meedoen of meeproduceren, concludeert Pfaller, maar eerder om niet eens te hoeven consumeren. In plaats van activiteit over te nemen, wordt hier passiviteit aan een ander afgegeven.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden