Home Ik ben een vreemde in het landschap van mijn jeugd

Ik ben een vreemde in het landschap van mijn jeugd

Door Martijn Meijer op 29 januari 2015

Cover van 02-2015
02-2015 Filosofie magazine Lees het magazine

Filosoof Ton Lemaire kan zich moeilijk neerleggen bij de voortrazende veranderingen. ‘Ik wil het goede van het verleden bewaren en tot een synthese komen met het goede uit het heden.’
 
‘In de ochtend heb ik vaak de meeste inspiratie om te schrijven’, vertelt Ton Lemaire. ‘Dan voel ik me fit en fris. Na een uur sta ik meestal op om mijn benen te strekken. Of ik ga even in de tuin werken, spitten, schoffelen in de moestuin, hout zagen voor de kachel. Er is altijd wat te doen. Ik wissel graag het lichamelijke af met het geestelijke, handenarbeid met hoofdarbeid. Als ik vastloop in het boek waaraan ik werk, ga ik wandelen en dan begint het weer te stromen.’

Ton Lemaire (1941) is even in Amsterdam om interviews te geven over zijn nieuwe boek Mettertijd, maar de volgende dag gaat hij alweer terug naar Frankrijk, waar hij al jaren op het platteland woont. Tot 1990 was Lemaire docent cultuurfilosofie aan de Universiteit van Nijmegen. Generaties studenten in de sociale wetenschappen lazen zijn boek Over de waarde van kulturen uit 1976. Lemaire raakte overspannen, nam afscheid van de universiteit en vertrok naar Frankrijk, als ‘ecologisch vluchteling’, zoals hij zelf zei. Daar schreef hij een aantal belangrijke boeken, zoals De val van Prometheus (2010), waarin hij het moderne vooruitgangsgeloof bekritiseert, de illusie dat de technologie voor alles een oplossing heeft.

In Met open zinnen (2002) schrijft Lemaire dat hij niet alleen de natuur wil bestuderen, maar haar tevens lijfelijk-zintuiglijk wil ondergaan. Ook uit zijn andere boeken blijkt dat de praktijk voor hem minstens zo belangrijk is als de theorie. ‘Ik kan niet vrijblijvend filosoferen, zodat het geen enkele invloed zou hebben op mijn privéleven en persoonlijke opvattingen. Er moet een correspondentie zijn tussen de leer en het leven, zoals ook de klassieke filosofen vonden. Ik begrijp ook niet dat er natuurkenners en ecologen zijn die nauwelijks milieubewust leven. Blijkbaar beleven zij de natuur van een afstand. Voor mij is die vooral interessant als ik voel dat ik er deel van uitmaak. Alleen als ik uitga van mijn ervaring en emotie kan ik over de natuur schrijven. Dat geldt voor al mijn boeken: ik kan alleen de discipline opbrengen om een paar jaar met een onderwerp bezig te zijn als ik er ook emotioneel door gegrepen ben. Tegelijk gebruik ik mijn verstand om die emotie te beteugelen en te stileren, zodat ze bruikbaar wordt voor mijn werk.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
chronische ziekte
chronische ziekte

Waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet vanzelfsprekend is

Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland stijgt, stellen onderzoekers. Sanneke de Haan, bijzonder hoogleraar psychiatrie en filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, laat zien waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer