Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Hypatia van Alexandrië

Hypatia van Alexandrië

Geboren

ca. 355-370 Alexandrië, Egypte

Overleden

415 Alexandrië, Egypte

Opleiding

Filosofie, wiskunde, astronomie

Hypatia was filosoof, wiskundige en astronoom. Zij was hoofd van de Platoonse school in Alexandrië.
 
Op de filosofenschool onderwees Hypatia wiskunde, astronomie en filosofie. Deze drie disciplines hingen in de oudheid nauw samen. Het neoplatonisme in de lijn van Plotinus vormde het filosofische raamwerk voor Hypatia. Neoplatonisten streefden naar eenwording met het Ene, het goddelijke. De menselijke ziel komt voort uit het Ene en is afgedaald naar de fysieke wereld. De ziel kan alleen terugkeren tot het Ene door contemplatie, zelfdiscipline en een ascetische levenswijze. Deze filosofische stroming was voor Hypatia meer dan een theorie: het was een manier van leven die zij overbracht aan haar leerlingen. Zij combineerde daarbij christelijke met Griekse heidense elementen. Zo is het waarschijnlijk dat ze oefeningen deden om het bewustzijn te vergroten door bijvoorbeeld hymnen te citeren. Volgens Hypatia was de eenwording met het goddelijke alleen mogelijk als je je leven leidde in lijn met de filosofische deugden. Haar filosofische lessen waren daardoor aantrekkelijk voor zowel christelijke als niet-christelijke studenten. Ook buiten de school gaf Hypatia openbare lezingen over Griekse filosofen zoals Plato, Aristoteles en anderen.
 
Weinig werken van Hypatia zijn bewaard gebleven. Haar filosofielessen waren voor een kleine kring studenten uit de elite, en de inhoud van die lessen moest geheim blijven. Uit brieven van haar leerlingen kunnen haar filosofische ideeën afgeleid worden. Leerlingen waren onder de indruk van Hypatia, zij werd ‘de ware gids van de mysteriën van de filosofie’ genoemd. Enkele commentaren van Hypatia op wiskundige en astronomische traktaten zijn wel teruggevonden. Zo schreef zij een commentaar op De Almagest, een werk  van de bekende wiskundige en astronoom Ptolemaeus.
 
In 415 werd Hypatia vermoord door een opgehitste groep christelijken. In Alexandrië waren het roerige tijden met religieuze en politieke conflicten. Als filosoof had Hypatia altijd een publieke rol in de stad gespeeld: ze had contact met de autoriteiten en gaf raad en advies aan de politieke elite. Toen er een machtsstrijd ontstond tussen de bisschop en de keizerlijke prefect, ontstond de indruk dat ze hierbij invloed uitoefende op de prefect.
 
Hypatia is een boegbeeld van het feminisme geworden. Zo bestaat er het Amerikaanse tijdschrift Hypatia over feministische filosofie en de Nederlandse Hypatia-prijs voor het beste filosofische werk door een vrouw.
 

Minidoc over het leven van Hypatia
 



Trailer speelfilm Agora over Hypatia
 

 

LINKS

Opmerkelijk

Toen een leerling verliefd werd op Hypatia, liet zij hem haar bebloede maandverband zien en zei: ‘Dit is nu waar je van houdt, jongeman. Er is niets moois aan.’ Dit is een anekdote die haar neoplatoonse afkeer van het lichamelijke zou aantonen en waarmee Hypatia haar student liet zien dat lichamelijke liefde inferieur is aan de hogere, goddelijke liefde.

Vrouwen in de filosofie

De laatste eeuwen strijden vrouwen voor gelijke rechten en een gelijke behandeling. In deze strijd worden ze voorgegaan door filosofen als Mary Wollstonecraft en Simone de Beauvoir.

Vrouwelijke denkers

Waarom lezen we zo weinig over vrouwelijke filosofen? Wij vonden het tijd voor verandering, want ook op filosofie.nl waren de vrouwelijke denkers niet zichtbaar genoeg. Daarom in dit dossier: inleidingen tot de belangrijkste vrouwen uit de...

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.