Home Het Moment… waarop je dingen vindt waar je niet naar zocht

Het Moment… waarop je dingen vindt waar je niet naar zocht

Door Carolien van Welij op 22 oktober 2018

Het Moment… waarop je dingen vindt waar je niet naar zocht
Cover van 11-2018
11-2018 Filosofie magazine Lees het magazine

Maarten van der Graaff (31) is dichter en romanschrijver. Wormen en engelen (2017) is zijn romandebuut.


Fotografie: Merlijn Doomernik

‘Als je schrijft ben je in een gemoedstoestand die niet heel actief is. Je doet wel van alles, maar je bent voornamelijk dingen aan het vinden die je niet zocht. Je legt verbanden die je van tevoren niet ziet, maar die zich bijna aan je opdringen. Zo ben ik nu bezig met gedichten waarin ik passages uit de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening naast modellen over inburgering en integratie zet. Daar meng ik dan weer citaten doorheen van Ramses Shaffy. Als je snel wilt handelen bij het schrijven mis je iets – je moet afwachten.

De Franse filosoof Simone Weil schrijft over decreatie, ontschepping – dat begrip vond ik interessant. Weil spreekt over een God die afstand heeft genomen van de schepping. God trekt zich terug: door zelf minder te worden, kan alles bestaan. De mens imiteert die beweging: je ontledigt jezelf, je persoonlijkheid doet er niet meer toe. Je treedt dat grotere, anonieme tegemoet – dat is ontscheppen. Schrijven zie ik meer als decreëren dan als creëren: je schept wel wat, maar als je schrijft, stem je je ook af op iets wat groter is dan jij. Weil spreekt over aandachtig afwachten, “passief-actief” zijn – in die vorm kan decreatie zich voordoen. 

Toen ik Wormen en engelen aan het schrijven was, las ik veel van Weil. Haar werk is caleidoscopisch. Ze is een mysticus, maar schrijft ook over politieke partijen, het recht, onderwijs, macht, geweld en onderdrukking. Haar ongrijpbaarheid maakt haar interessant. Steeds geeft ze je iets wat je niet verwacht. Dat is nastrevenswaardig – ik vind het leuk dat mijn werk moeilijk te categoriseren is. Weil komt ook voor in mijn roman. Sommige mensen vinden dat ik te veel namen noem. Ik zie het meer als een soort openheid van zaken.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer