Home Het Experiment: Ons lichaam denkt

Het Experiment: Ons lichaam denkt

Door Carolien van Welij op 23 oktober 2018

Het Experiment: Ons lichaam denkt
Cover van 11-2018
11-2018 Filosofie magazine Lees het magazine

‘Ik kijk ernaar uit’, ‘Die gebeurtenis ligt achter ons’ – met metaforen hebben we grip op zoiets abstracts als tijd. Het lichaam neemt die metaforen letterlijk.


Illustratie: Bas van der Schot

We vergeten dat we spreken, denken en begrijpen als lichamen’, vertelt filosoof en taalwetenschapper Linde van Schuppen van de Radboud Universiteit Nijmegen. ‘Dit experiment laat zien dat taal niet alleen maar iets intellectualistisch in je hoofd is. Dat zie je duidelijk bij metaforen voor abstracte zaken zoals tijd of emoties – denk aan “Ik heb het zwaar” of “Mijn hart breekt”. Met metaforen kun je abstracte begrippen relateren aan lichamelijke ervaringen – het zijn metaforen die je lichaam snapt. 

We hebben de neiging om dingen te versimpelen; zeker in de wetenschap doen we niets anders dan zaken van elkaar isoleren. Sinds de opkomst van de computer zien we het brein als een geïsoleerde computer die het lichaam aanstuurt. Daarmee vergeten we dat we aan de hand van ons lichaam gevormd zijn – ook onze taal, cognitie en waarneming. Nog steeds zijn we bezig om de kloof te dichten die Descartes heeft geslagen tussen denken en lichaam.

Het is belangrijk te beseffen dat taal en lichaam met elkaar verweven zijn. Bijvoorbeeld als Geert Wilders spreekt over een tsunami van vluchtelingen – zo’n talige metafoor van een golf die op je af komt, kan ervoor zorgen dat je lichaam angstig reageert. Die lichamelijke reactie heeft invloed op je waarneming. Metaforen zijn krachtig: ze vormen hoe we denken, in ons lichaam zitten en waarnemen. En je lichaam weet en onthoudt meer dan je doorhebt.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer