Home Het Experiment: Bestaat het neutrale getal?

Het Experiment: Bestaat het neutrale getal?

Door Carolien van Welij op 26 oktober 2016

Het Experiment: Bestaat het neutrale getal?
Cover van 11-2016
11-2016 Filosofie magazine Lees het magazine

Als een arts een ingreep formuleert in termen van winst, maken we een andere keuze dan bij een formulering in termen van verlies.

Experiment
Bij de keuze tussen een behandeling met 1/3 kans op overleven en een behandeling met 2/3 kans op overlijden, kiezen mensen voor de eerste.

‘Een neutrale manier van risico’s presenteren bestaat niet’, stelt techniekfilosoof en ingenieur Neelke Doorn, die is gespecialiseerd in risico-ethiek. ‘Onderga ik die medische ingreep? Gaan we deze chemische fabriek hier bouwen? Als we een risicovolle beslissing moeten nemen, hebben we de neiging om die beslissing aan de experts over te laten. Zij kunnen de risico’s in objectieve getallen uitdrukken. Maar er is altijd een “framing-effect”: de formulering van de risico’s beïnvloedt de keuze. Dat effect is onvermijdelijk – zodra je een getal presenteert, frame je het.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

‘Neem bijvoorbeeld de gasboringen in Groningen. Een discussie over de kans op verzakkingen wordt onvermijdelijk al gestuurd door hoe je die kansen formuleert. Daarom is het belangrijk om ook een discussie over de achterliggende waarden te voeren. Wat vinden wij belangrijker: schade vermijden of de winst die het oplevert? We moeten erkennen dat een getalletje niet de objectieve scheidsrechter is. We kunnen ons niet verschuilen achter de mythe van het neutrale getal.’

‘Ik geef ethiek aan ingenieurs en probeer ze bewust te maken van dat framing-effect. Zij zijn nu nog de rekenaars, maar worden de hoge ambtenaren op bijvoorbeeld het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Vroeger kon ik zo’n psychologisch mechanisme nog als irrationeel benoemen. Nu zie ik het als de human condition: zo werkt nu eenmaal ons menselijk brein, en daar zitten overwegingen achter die wel degelijk verstandig zijn.’

Relevante berichten

Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer
Verbeelding
Verbeelding

Weekendlijstje verbeelding

Kinderen fantaseren de wonderlijkste verhalen bij elkaar. Als volwassenen raken we die kinderlijke fantasie vaak een beetje uit kwijt. Zonde, want we kunnen veel leren van onze eigen verbeelding. Dit weekend een lijstje over fantasie en verbeelding.

Lees meer