Home Falen mag, maar alleen op weg naar succes

Falen mag, maar alleen op weg naar succes

Door Maurice van Turnhout op 26 maart 2019

Falen mag, maar alleen op weg naar succes
Cover van 04-2019
04-2019 Filosofie magazine Lees het magazine

Het is geen taboe meer om over je mislukkingen te vertellen. Integendeel, je kunt er goede sier mee maken. Zolang het gestuntel maar een illustratie is van je latere succes, constateert Maurice van Turnhout.

‘You gotta make way for the Homo Superior!’ zingt David Bowie in zijn lied ‘Oh! You Pretty Things’ (1971). Refereert Bowie daarmee ook aan zichzelf, als een van de godenzonen van de rockmuziek?

Bowie, het grote mysterie. Ineens was hij daar, de briljante zanger, musicus en acteur, met spandex-outfit en al uit het voorhoofd van Zeus losgeweekt. Zijn talent voor performance was hem aangeboren. Als knaap verbaasde Bowie zijn pantomimeleraar al met zijn natuurtalent. Toch?

Docent Lindsay Kemp moet even nadenken als hem in de BBC-documentaire David Bowie: Finding Fame (2019, Francis Whately) wordt gevraagd naar de eerste stapjes van Bowie als mimespeler. Dan zegt Kemp met zoetgevooisde stem: ‘He was a lot of shit.’ De toekomstige Thin White Duke stond maar wat tegen een denkbeeldige glazen plaat te duwen, het was werkelijk geen gezicht.

Finding Fame ontrolt zich als een kroniek van mislukkingen, uit een periode waarin David Robert Jones nog lang geen David Bowie was, maar een stuntelende knaap met een Beatles-kapsel. Toen Jones in 1965 met zijn bandje The Lower Third een demo opnam, werd in een BBC-rapport opgetekend dat hij er ‘niet bepaald uit sprong’. En de vernederingen volgden elkaar op, de ene afgang na de andere – tot Bowie uiteindelijk definitief doorbrak met Space Oddity (1969).

Er gaat een troostende werking uit van Finding Fame. Je accepteert toch makkelijker dat je een fout maakt op werk of school als je weet dat ook David Bowie de nodige uitglijders op zijn naam heeft gezet. Bovendien biedt die wetenschap hoop voor de toekomst. Als Bowie ooit geen Bowie was, maar net zo’n stuntelaar als jijzelf, dan ligt er voor jou misschien ook nog wel succes in het verschiet!
Wat betekent die behoefte om een idool te zien falen? Volgens filosofen Ad Verbrugge, Govert Buijs en Jelle van Baardewijk leven we in een veeleisende prestatiemaat­schappij, waarin mensen voortdurend met elkaar in competitie zijn. In hun op vwo-scholieren gerichte boek Het goede leven en de vrije markt (2018) schrijven de drie filosofen: ‘Hedendaagse mensen hebben (…) vaak het gevoel dat hun leven een individueel project is, iets dat ze zelf moeten ondernemen en dat ook kan mislukken. Dat kan veel onzekerheid geven.’ Als hoogste gebod geldt een ‘geluksimperatief’: ‘Gij zult het maximale uit uw leven halen en gelukkig zijn!’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer