Home Erasmusprijs

Erasmusprijs

Door Daan Roovers op 28 april 2014

Cover van 11-2013
11-2013 Filosofie magazine Lees het magazine

‘Wat ons, Europeanen, vandaag de dag bindt is een eurosceptische mindset‘. De eminente Duitse filosoof Jürgen Habermas (84) liet er tijdens een lezing dit voorjaar in Leuven geen misverstand over bestaan: hij is nog altijd zeer bij de tijd, en de recente politieke discussies volgt hij op de voet. Hij maakt zich zorgen over het gebrek aan democratische controle en nog meer over het gebrek aan solidariteit in Europa. Waarom kunnen de rijkere landen (i.c. Duitsland) niet inzien dat solidariteit met de zwakkeren (i.c. Griekenland) in the long run voordelig is voor hun eigen positie? Want dat is wat solidariteit is, meent Habermas: iemand een gunst bewijzen in de verwachting dat deze gunst in de toekomst op de een of andere manier ook aan jou verleend wordt. Een te voorspellen wederkerigheid. Maar wederzijdse gunst ontstaat alleen in een werkelijk politieke unie, met een gedeelde politieke toekomst.

Met een klas van 6 VWO las ik twee weken gelden de tekst van deze lezing, waarin Habermas de noodzaak bepleit van het omvormen van een monetaire naar een politieke unie. Een pittige tekst – hij is te vinden op onze site – maar de scholieren herkenden het door Habermas geschetste beeld van regeringsleiders die, gedreven door particuliere, nationale belangen vooral hun eigen agenda bepleiten, en daarmee de euroscepsis voeden.

Wat wij Europeanen gemeen hebben is dat wij allemaal niet bij Europa willen horen. Habermas legt zich daar niet bij neer. Op 6 november aanstaande krijgt hij voor zijn werk de Erasmusprijs uit handen van onze koning. Ter gelegenheid van dit prachtige eerbetoon is een heel programma rond hem georganiseerd. Een van de onderdelen is een (voor iedereen toegankelijk) scholierendebat over democratie. Ik ben benieuwd of deze jongeren zich bij deze euroscepsis neerleggen. Op basis van de discussie in de schoolklas vermoed ik van niet.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer