Home Er zijn goede redenen voor de avondklok-rellen

Er zijn goede redenen voor de avondklok-rellen

Door René ten Bos op 28 januari 2021

Er zijn goede redenen voor de avondklok-rellen

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Politici veroordelen de avondklok-rellen in harde bewoordingen. Premier Mark Rutte zei dat het geen zin heeft om je in de sociologische oorzaken te verdiepen – dit is gewoon ‘losgeslagen tuig’. Filosoof René ten Bos windt zich op over die onwil om te duiden. Want de woede komt wel degelijk ergens vandaan.

Iedereen is verbaasd over de woede die door de straten van Nederland waart. Het gaat, zo luidt het bijna unanieme oordeel, om gekken, vandalen en criminelen. De politici waren er als de kippen bij om in alle toonaarden de relschoppers te veroordelen. Ze namen al een schot voor de rechterlijke boeg en eisten zware straffen.

Op het eerste gezicht valt er tegen alle boosheid over de rellen weinig in te brengen. Wie bakstenen door ruiten van ziekenhuizen gooit, schijnt inderdaad door alle goede geesten te zijn verlaten. Zoiets moet onze minister-president ook hebben gedacht. Hij zei dat hij helemaal geen zin had zich in sociologische oorzaken te verdiepen.

Groter dan de onwil je te verdiepen in de achtergronden van welke rebellie dan ook kan domheid niet worden. Ga er, bij wijze van voorzorgsprincipe, maar vanuit dat men altijd goede redenen heeft in opstand te komen. On a raison de se révolter. Filosofen, zeker die met revolutionaire sympathieën, hebben nooit moeite goede gronden voor de revolutie te vinden. Er is altijd ergens onderdrukking, uitbuiting, egoïsme, geweld en onrechtvaardigheid. Er zijn mensen die het niet pikken en het verdommen passief te blijven.

Redenen voor de rellen

Al voor de coronacrisis was het al behoorlijk onrustig in Europa. Denk aan boeren of aan gele hesjes. Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden. Ook al hoeft men het niet met deze mensen eens te zijn, men twijfelt niet aan goede redenen. Bij de coronarellen is die twijfel er wel.

Toch zijn er misschien, tegen alle schijn in, redenen voor het oproer. Het lijkt me in ieder geval verstandig dat we ons moeten verdiepen in de mogelijkheid dat er wel degelijk goede redenen zijn. Dat het oproer een verkeerde expressie krijgt, zoals de bakstenen door de ruiten van ziekenhuizen, hoeft geen smet te werpen op die redenen. Je kunt om goede redenen het verkeerde doen, precies zoals je ook om verkeerde redenen het goede kunt doen. Goede (of slechte) redenen gelijkschakelen met goede (of slechte) daden is op zijn zachtst gezegd onverstandig.

Zijn er nu goede redenen? Laat ik er één noemen: wie kaatst, kan de bal verwachten. Op de radio hoorde ik dat de luisteraars de vraag gesteld kregen of deze rellen niet on-Nederlands waren.  Dat behoorde natuurlijk bij de propaganda waar de publieke omroep zich gedurende de crisis aan schuldig maakt. Niemand die kennelijk op het idee kwam zich af te vragen of de avondklok niet on-Nederlands is.

Nee, de relschoppers zijn tuig uit een ander universum. Dat de avondklok een ongehoord heftige maatregel is die, zeker bij jongeren van wie het bestaan gedurende de crisis in de richting van zinloosheid tendeert, wel een reactie moet uitlokken, komt vervolgens niet meer op. Geweld genereert geweld, net zoals zinloosheid meer zinloosheid.

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer