Home ‘Er bleek kwaadaardige waanzin te bestaan’

‘Er bleek kwaadaardige waanzin te bestaan’

Door Carolien van Welij op 25 juni 2020

‘Er bleek kwaadaardige waanzin te bestaan’
07-2020 Filosofie magazine Lees het magazine

Annelies Verbeke (44) is schrijver van verhalen, romans en theaterstukken. Onlangs verscheen Patrick, een filosofieboek voor kinderen over waarheid en fantasie.

‘Ik was een jaar of vijf. Mijn vader ging naar een demonstratie tegen kernraketten en ik hoorde voor het eerst over het bestaan van de atoombom. Het was een overweldigende gedachte dat volwassenen waren overeengekomen dat zoiets moest worden uitgevonden en toegepast. Zoiets vreselijks als een bom waarmee je een deel van de wereld kon wegvagen. Dat besef sloeg een deuk in mijn vertrouwen in de wereld van de volwassen. Niet veel later hoorde ik over de Holocaust en  concentratiekampen. Dat was nog zo’n moment van bewustwording: dat er extreem kwaadaardige waanzin bestaat in de wereld en dat die op een gegeven moment als normaal kan worden gezien.

Als student las ik Eichmann in Jerusalem van Hannah Arendt. Zij liet me zien dat door een vreselijke machine bureaucratisch op te delen iedereen de indruk kan hebben dat hij of zij gewoon zijn taak doet – dat is de banaliteit van het kwaad. Mensen kunnen niet meer uitzoomen en zien niet meer wat ze zeggen, wat ze aan het doen zijn.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Een rode draad in mijn werk is dat de werkelijkheid an sich onkenbaar is. We interpreteren voortdurend, en maken een verhaal waarin we zelf vaak de held of het slachtoffer zijn, maar zelden de boef. Dat geldt voor iedereen – ik doe dat ook. De laatste jaren heb ik me geregeld uitgesproken over bepaalde systemen van denken over niet-westerlingen, over Afrika. De woede die ik over me heen krijg toont de vanzelfsprekende superioriteit die er nog altijd bij ons westerlingen is.

Ik vind het belangrijk om te zien hoe andere mensen kunnen denken, hoe andere vormen van logica werken, en hoe die gedachten ook zelf kunt hebben. Waarom is dat zo? Hoe zou je anders kunnen denken? Als auteur probeer ik de veelheid van verhalen te zien: de veelheid van ficties, van wanen waarin je kunt leven.’

Beeld Stefaan Temmerman

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer