Home Egotrip

Egotrip

Door Coen Simon op 24 december 2020

Egotrip
Cover van 01-2021
01-2021 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

‘Ik denk, dus ik ben’ van René Descartes staat al jaren op nummer 1 in de filosofische Top 2000. Maar de wet van de uitblinker luidt: wie lof oogst, zaait ook kritiek. Waar volgers opduiken, zijn de haters nooit ver weg. Ook al sta je sinds mensenheugenis in de top 10, er zijn genoeg zelfverzekerde ego’s te vinden die Queen en Pink Floyd overschatte bombastische herrie vinden. Ik onthoud me van commentaar.

Hoe dan ook, de hit van Descartes moet het ook vaak ontgelden. Het zou het begin zijn van de rationele, egotrippende cultuur die het Westen is geworden. Al mediterend trok Descartes alles wat hij zag, voelde, of voor mogelijk hield in twijfel en hield ten slotte één rotsvaste zekerheid over: het ego. Want wil je aan alles twijfelen dan heb je wel nog een ego nodig dat twijfelt. En voìla, daar was dan dat rationele ego dat ons zo gevoelloos zou hebben gemaakt voor de irrationele beweegredenen van het bestaan. Ik onthoud me van commentaar.

Florentijn van Rootselaar gelukkig niet. Hij laat in deze editie zien (blz. 22-27) dat het bij Descartes minder om het zekere ego draait en veel meer om het onzekere mediteren; om het geduld van het kijken en het bevragen, en om het geduld van het afzien van commentaar.

Dat dat mediteren best bij het haardvuur mag, onderuitgezakt in een gemakkelijke fauteuil, zal misschien tegen het zere been zijn van de zelfbewuste health coach in de lotushouding, maar laten we ten behoeve van de waarheid een beetje door de uiterlijkheden heenkijken.

Misschien ontdekken we dan wel meer overeenkomsten tussen het lege hoofd van de yogi en de hoofdbrekens van de filosoof, of tussen de denker en doener. Want misschien is het gewoon een kwestie van geduld. Zodra we ons voor langere tijd inlaten met welke praktijk dan ook, zal het ego zich wel moeten voegen naar onnavolgbare wetten van de werkelijkheid.

‘Naar een stoel kijken zonder het woord voor stoel te weten – heel soms lukt me dat’, zegt schrijfster Esther Gerritsen (blz. 80): ‘Of als ik de autoradio aanzet: bij de eerste klanken is het nog geen muziek en hoor ik alleen nog maar chaos – je geest heeft er nog geen melodie van gemaakt. Op zo’n vluchtig moment stuur je niet je gedachten, maar ben je alleen getuige van je geest.’

Dat is mooi gezegd van Gerritsen, maar lukt dat ook met Bohemian Rhapsody van Queen… Is this the real life? Is this just fantasy?

Ik zeg niks. Ik ben alleen maar.

Relevante berichten

Weekendlijstje Spijt
Weekendlijstje Spijt

Weekendlijstje Spijt

Bij zijn bezoek aan Congo op 8 juni betuigde de Belgische koning Filip spijt voor de Belgische wandaden tijdens de koloniale overheersing. Hoewel officiële excuses ontbraken, werd deze spijtbetuiging geprezen als een stap in de goede richting. Maar kun je wel excuses maken voor iets wat je zelf niet gedaan hebt? Wat betekent spijt hebben eigenlijk en waar dient het voor? In dit weekendlijstje vindt u vijf artikelen over spijt.

Lees meer
Kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie
Bewustzijn

Een zelfbewuste computer is onze favoriete nachtmerrie

Een softwareontwikkelaar van Google veroorzaakte een media-storm door te stellen dat zijn werkgever gebruikmaakt van een zelfbewuste chatbot. Maar is dat wel mogelijk? En wat betekent het dat we computers ontwikkelen die ons kunnen doen geloven dat ze bewust zijn?

Lees meer
Woede
Woede

Weekendlijstje: Woede

Een groep woedende boeren trok afgelopen week naar het huis van minister Van der Wal om hun onvrede te uiten over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Hoewel er in de maatschappij begrip lijkt te bestaan voor de boosheid bij boeren, klinkt er ook kritiek op de manier waarop zij deze boosheid uiten. Wat is woede, hoe gaan er mee om en kunnen we het positief inzetten? Daarover meer in dit weekendlijstje.  

Lees meer
Verbeelding
Verbeelding

Weekendlijstje verbeelding

Kinderen fantaseren de wonderlijkste verhalen bij elkaar. Als volwassenen raken we die kinderlijke fantasie vaak een beetje uit kwijt. Zonde, want we kunnen veel leren van onze eigen verbeelding. Dit weekend een lijstje over fantasie en verbeelding.

Lees meer