Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 5/2020

De onwijze weg

Florentijn van Rootselaar
Filosoof, journalist, schrijver

Hoe absurd en onrechtvaardig het leven ook kan zijn, de Mesopotamische beschaving had er een antwoord op. Verzaak de wereld en keer gelouterd terug.

Wat is wijsheid? Geen vraag was tekenender, maar ook kwellender voor de beschavingen tussen de Tigris en de Eufraat, een gebied dat ooit bekendstond onder de naam Mesopotamië – tegenwoordig kennen we het als Irak. Schriftgeleerden in steden als Babylon en Ninive griften de antwoorden op die vraag met riethalmen in kleitabletten, vanaf 2600 v.Chr. tot het eind van de Mesopotamische beschaving tegen het begin van onze jaartelling. De antwoorden hadden vaak de vorm van een verhaal, waarvan het Gilgamesj-epos het beroemdste en ook het meest aangrijpende is. Maar er zijn meer voorbeelden: korte spreuken, gedichten en tweegesprekken die doen denken aan de latere filosofische dialogen in het oude Griekenland.

Nog steeds worden er kleitabletten gevonden tussen de Tigris en de Eufraat. Uit de duizenden tabletten die intussen zijn opgegraven, blijkt dat de antwoorden op die vraag naar wijsheid uiteenlopen, maar dat ze zich wel allemaal proberen te verhouden tot een kwestie: de ijdelheid van het leven. Wijsheid betekent voor de Mesopotamiërs: goed leven ondanks de wetenschap dat het leven eindig is. Doorleven, terwijl de dood zich in dat leven al aankondigt door het langzame verval van het eigen lichaam, door levensbedreigende ziektes en plagen.
 

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden