Home Filosofie en literatuur De mens heeft nooit aan zichzelf genoeg
Filosofie en literatuur

De mens heeft nooit aan zichzelf genoeg

Door Miriam Rasch op 19 mei 2026

Miriam Rasch
beeld Merlijn Doomernik
Filosofie Magazine Kun je gek zijn als niemand het ziet
06-2026 Filosofie Magazine Lees het magazine

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? Je bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Ik spaar gedichten over stenen. Veel stelt dat niet voor, ik verzamel ze zoals ik stenen zelf verzamel. Sporadisch vind ik een bijzonder exemplaar dat ik dan fotografeer of in mijn tasje stop. Een weinig later kom ik het weer tegen.

Waarom gedichten over stenen en niet over bomen, oorlog of liefde? Het grappige is dat steengedichten vaak liefdesgedichten zijn, of in elk geval een eerbetoon aan het object in kwestie. Een steentje is/ een volmaakt wezen (Herbert). Zo’n lofzang heeft iets tevergeefs. De steen blijft ondoordringbaar, de liefde onbeantwoord. Het steentje komt van ver, in plaats en tijd – het heeft aan zichzelf genoeg.

De mens heeft nooit aan zichzelf genoeg. Die heeft iets nodig, al was het maar een steen, om zich mee te verbinden en om door gezien te worden. De steen daagt het woelige gemoed van de dichter uit. Is het omdat de steen, hard en grijs als hij is, zich leent voor projecties? Omdat hij symbool is van onzegbaarheid? Ongetwijfeld. Maar het steentje is ook een vriend. Omdat de steen zwijgt, kan de dichter zich uitspreken. Omdat de een aanwezig is, wordt de ander gehoord. Do stones feel, vraagt Mary Oliver. De vraag alleen is al genoeg om door overmand te raken.

Even tussendoor …

Elke woensdag de beste verhalen van Filosofie Magazine in je mailbox? Schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrief.
Ontvang wekelijks de beste artikelen van Filosofie Magazine en af en toe een aanbieding.
Loginmenu afsluiten