Home De ‘kletswetenschappen’ van Hans-Georg Gadamer (1900-2002)

De ‘kletswetenschappen’ van Hans-Georg Gadamer (1900-2002)

Toen drie jaar geleden Hans-Georg Gadamer; eine Biographie van Jean Grondin verscheen, werd hier en daar verbaasd gereageerd: is-ie dood dan? De Heidelbergse filosoof Gadamer was niet dood, wel heel oud, 99 jaar. Tegenover Grondin ‘uitte hij zijn verlegenheid over het feit dat hij er nog was en beschreef zichzelf als een levend anachronisme.’ Op 14 maart jongstleden is Gadamer op honderdentweejarige leeftijd dan toch nog overleden, in zijn woonplaats Heidelberg.

Door Coen Simon op 02 april 2002

De ‘kletswetenschappen’ van Hans-Georg Gadamer (1900-2002)
Cover van 03-2002
03-2002 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Op 11 februari 1900 wordt hij geboren in Marburg, waarna hij in Breslau, het huidige Wroclaw in Polen, opgroeit onder het bewind van zijn strenge vader. Chemicus Johannes Gadamer begrijpt niet wat Hans-Georg bezielt als hij in 1918 besluit om filologie, geschiedeniswetenschappen en filosofie te studeren in plaats van de harde natuurwetenschappen. Gadamer rechtvaardigt zijn keuze voor de ‘kletswetenschappen’ en legt hiermee de basis voor zijn belangrijkste bijdrage voor de filosofie: de legitimatie van de geesteswetenschappen.

Voortbordurend op Wilhelm Dilthey (1833-1911) ontwikkelt Gadamer zijn hermeneutische methode, waarin hij laat zien dat het begrip van een tekst tot stand komt in een zogenaamde ‘hermeneutische cirkel’. De verschillende delen van een tekst worden verklaard uit de overkoepelende betekenis van de hele tekst. Tegelijkertijd krijgt het geheel ook betekenis door de afzonderlijke delen. Een objectieve natuurwetenschappelijke blik kan de waarheid van de tekst niet achterhalen. Onder invloed van zijn geestelijk vader, Martin Heidegger (1889-1976), benadrukt hij in Wahrheit und Methode (1960) dat elke ervaring in zo’n cirkelvormig hermeneutisch proces tot stand komt. Heidegger, die aanvankelijk vond dat Gadamer ‘niet het geringste benul’ had van filosofie, is dan pas overtuigd van Gadamers denken.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer