Home ‘Clichés zijn de smeerolie van de samenleving’

‘Clichés zijn de smeerolie van de samenleving’

Door Frank Meester op 04 januari 2018

‘Clichés zijn de smeerolie van de samenleving’
Cover van 01-2018
01-2018 Filosofie magazine Lees het magazine

Clichés zijn overal en het heeft geen zin om ze te bestrijden of om naar hun betekenis te vragen. Socioloog Anton Zijderveld prijst het cliché.

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Roger Cremers

 

Wat kan ik weten?
‘Clichés hebben een slechte naam, maar zo erg zijn ze niet. We zouden niet zonder kunnen. Ze vormen de smeerolie van de samenleving. Een cliché is een menselijke uiting waarvan de betekenis op de achtergrond is getreden en de functie voorop staat. Ooit was de uitspraak wel betekenisvol – doordat het een pittige uitspraak was – maar sinds die massaal is overgenomen is de betekenis dus naar de achtergrond verdwenen. Neem het woordje “absoluut”. Je hoort het erg veel. Ik betrapte mezelf er laatst ook op dat ik het in de mond nam. Als iemand iets beweert dan antwoord je met “absoluut”. De betekenis speelt nauwelijks meer een rol. Dat zou ook niet kunnen, want er is bijna niets absoluut. Eigenlijk is alleen God absoluut en het is maar de vraag of die bestaat. Met “absoluut” geef je aan dat je aan de kant van de spreker staat en dat hij mag doorpraten. Dat is de functie.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer