Home De dood Babs van den Bergh: ‘Hij was stervende, ik moest door’
De dood

Babs van den Bergh: ‘Hij was stervende, ik moest door’

Door Nele Goutier op 02 mei 2016

Babs van den Bergh: ‘Hij was stervende, ik moest door’

Als het om de dood gaat, hebben we het vaak alleen over onderwerpen als euthanasie en andere medische aspecten. Maar wat is de betekenis van doodgaan eigenlijk?  Hoe kunnen we vorm en betekenis geven aan dat wat zo verpletterend is?

Babs van den Bergh
Filosoof en weduwe van Denker des Vaderlands René Gude

‘We leven steeds langer, maar sterven ook steeds langer. Daartoe moet je je verhouden; als patiënt en als omstander. Toen René ziek werd, hebben we veel over ziekte en dood gepraat. Hij verplaatste zich in mijn perspectief en zei dat het voor de achterblijvers het ergste was. Ik weet het niet, want tot de dag van vandaag kan ik niet zeggen hoe het is om in zijn positie te staan. De momenten dat ik me dat realiseerde, waren het meest pijnlijk. Als één van de twee aan het sterven is, kom je in zekere zin tegenover elkaar te staan. Je verkeert in een heel andere staat van zijn. Hij was stervende, ik moest door. Die kloof heb ik een paar keer heel expliciet beleefd. Dat is pittig.’

‘Ik omschrijf het afgelopen jaar wel eens als een soort tweede puberteit. Als je partner sterft, verlies je niet alleen de meest dierbare persoon in je leven; je moet ook jezelf opnieuw uitvinden. Ik ben op zoek naar een tweede ‘carrière’ in het volwassen zijn, met alle onhandigheden en ongemakken van dien.’

‘Ik heb lang geworsteld met een dilemma, waar ik nog steeds niet helemaal uit ben. Omarm je het lot – amor fati, zoals Nietzsche dat voorschrijft – of doe je er alles aan om juist niet met je lot samen te vallen. ‘Do not go gentle into that good night’, schrijft de dichter Dylan Thomas: verzet je. Ergens tussen die twee in ligt berusting. Amor fati is meer dan dat. Het wil zeggen dat je je lot waardeert en er iets bijzonders van maakt. René en ik hebben gezwabberd, maar uiteindelijk denk ik dat we toch eerder aan de amor fati-kant terecht zijn gekomen.’

Tijdens de School of Death denkt Babs van den Bergh na over de vraag hoe we om kunnen gaan met een steeds langer wordend sterfproces. Ze put daarbij uit haar eigen ervaringen, waarover zij ‘Wat kan mij gebeuren? Leven met René Gude’ schreef. Het boek komt 9 september uit. 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Marli Huijer: ‘De dood is niet iets om tegen te strijden’
Marli Huijer: ‘De dood is niet iets om tegen te strijden’
De dood

Marli Huijer: ‘De dood is niet iets om tegen te strijden’

In onze pogingen ons levenseinde zo veel mogelijk uit te stellen, vergeten we hoe we met de dood moeten omgaan, stelt filosoof en voormalig arts Marli Huijer. ‘Mens-zijn betekent dat ouderen plaatsmaken voor jongere generaties.’

Lees meer
Filosoof en antropoloog Jos de Mul vraagt zich af of het leven in ons brein doorgaat na de dood
Filosoof en antropoloog Jos de Mul vraagt zich af of het leven in ons brein doorgaat na de dood
De dood
Voor leden

Filosoof en antropoloog Jos de Mul vraagt zich af of het leven in ons brein doorgaat na de dood

Na het uitblazen van je laatste adem blijven bepaalde hersencellen nog actief, ontdekten onderzoekers. Volgens filosoof en antropoloog Jos de Mul is er meer nodig om van leven te kunnen spreken. ‘Sommige hersencellen worden actiever nadat je bent gestorven – toen onderzoekers van de Universiteit van Chicago dit bekendmaakten, verwachtten… Read More

Lees meer
Irvin Yalom: ‘Doodsangst hangt samen met gevoelens van spijt’
Irvin Yalom: ‘Doodsangst hangt samen met gevoelens van spijt’
De dood

Irvin Yalom: ‘Doodsangst hangt samen met gevoelens van spijt’

Bewustwording van je sterfelijkheid leidt tot een beter leven, zegt psychotherapeut en schrijver Irvin Yalom. Maar de rouw over de dood van zijn geliefde wordt er niet minder van. Het gaat niet goed met me,’ begint psychiater en schrijver Irvin Yalom (90) onomwonden het Zoom-gesprek vanuit zijn werkkamer in Californië. Read More

Lees meer
‘Neem de wil van de patiënt nu eens echt serieus’
‘Neem de wil van de patiënt nu eens echt serieus’
De dood
Voor leden

‘Neem de wil van de patiënt nu eens echt serieus’

De euthanasiewet is niet liberaal genoeg, en het denken erover mist filosofische scherpte. Niet de arts, maar de wil van de patiënt moet centraal staan, ook als die dementerende is. Dat stelt Klaas Rozemond in zijn boek Het zelfgekozen levenseinde. Ethica Heleen Dupuis is het niet met hem eens. Beeld Egbert… Read More

Lees meer