Daag je denken uit met de filosofische raadsels van logicus Barteld Kooi. Dit keer: een patroon in de geschiedenis.
Johan volgt college bij Sofie. Ze heeft een patroon ontdekt in de opeenvolging van filosofische posities in de geschiedenis. Sofie: ‘Elke positie volgt op de ander. Het denken gaat steeds rond. Welke posities denken jullie dat ik bedoel en wat volgt op wat?’ Johan: ‘Mij lijkt dat scepticisme op realisme volgt, pragmatisme op scepticisme, idealisme op pragmatisme, en realisme op idealisme.’ Sofie: ‘Dat zijn inderdaad de vier posities die ik bedoel. Maar verder klopt geen van de dingen die je zegt.’ Als Johan met het realisme begint, wat is dan volgens Sophie de juiste volgorde van deze vier posities?
Oplossing
Laten we de posities afkorten met s, r, p en i. Johan zegt r-s-p-i (en dan weer naar r). Maar volgens Sofie is de juiste volgorde: r-i-p-s (en dan weer naar r). Hoe weten we dat? Er zijn zes mogelijke volgordes die we nog korter opschrijven: rspi, rsip, rpsi, rpis, risp en rips. De volgorde rspi en rsip vallen af, omdat dan s op r volgt en dat is volgens Sofie niet het geval; Johan noemde namelijk al dat s op r volgt, en alles wat Johan zei klopt niet. Op dezelfde manier valt de volgorde rpsi af, omdat dan r op i volgt. Ook de volgorde rpis af, omdat dan i op p volgt. En de volgorde risp valt af omdat dan p op s volgt. Zo blijft alleen de volgorde rips over.
