Dominique Darmon: ‘Praten over iemand terwijl hij of zij niet aanwezig is, heeft een slecht imago, omdat we dat soms met de verkeerde intenties doen. Bijvoorbeeld wanneer je vertelt over een collega die vaak te laat komt om zo je onzekerheden over je eigen werkprestaties te sussen. De roddelaar met onzuivere opzet kan daarbij worden geplaagd door een knagend schuldgevoel. En degene over wie geroddeld wordt, voelt zich belasterd of tekortgedaan. Door associaties met schuld, zonde, verraad en zwartmaken denken we dat roddelen slecht is.
Maar in werkelijkheid hebben roddels een belangrijke sociale functie: ze leggen culturele regels bloot. Geklaag van je moeder over een onbeschofte buurman leert je hoe je je wel en niet hoort te gedragen, net zoals afkeurende geluiden over laatkomers op werk. Daarnaast is roddelen ook een manier om vertrouwen op te bouwen. Wanneer je iemand waarschuwt voor de onbetrouwbaarheid van een ander of dezelfde mening deelt over een gebeurtenis, vorm je een alliantie. Zo ontstaan vriendschappen: door vertrouwen op te bouwen en achter gedeelde waarden te komen.
Dat betekent natuurlijk niet dat roddelen altijd goed is. Volgens onderzoek kun je beide uitersten het best vermijden: wie veel roddelt, wordt gezien als onbetrouwbaar, maar wie zichzelf moreel verheft en beweert nooit te roddelen, riskeert dezelfde imagoschade. Omdat vrouwen als emotioneler en irrationeler worden afgedaan dan mannen, geldt hier een dubbele standaard: waar roddelende vrouwen worden gezien als gemeen en vals, bestempelen we hetzelfde gedrag bij mannen eerder als je gevoelens ventileren, recht doen aan de situatie of zelfs als leiderschap. Maar we zijn allemaal mensen en mensen zijn groepsdieren die verhalen leuk vinden en nieuwsgierig zijn naar feiten over anderen. De roddel is een vorm van storytelling – een die zich verspreidt als een lopend vuurtje.’
Dominique Darmon (1964) is docent bij De Haagse Hogeschool. Ze doet onderzoek naar roddelen, waarover ze in 2022 Roddel je naar de top. De ultieme kantoorgids schreef.
