Home 25 filosofen, 25 inzichten

25 filosofen, 25 inzichten

Door Maaike Korpershoek en René Haerkens van den Brand op 25 oktober 2016

25 filosofen, 25 inzichten
Cover van 11-2016
11-2016 Filosofie magazine Lees het magazine

Filosofie Magazine gaat zijn vijfentwintigste jaargang in! Wat heeft vijfentwintig jaar aan publieksfilosofie ons opgeleverd? Wij vroegen vijfentwintig filosofen naar hun belangrijkste inzichten.


 

Stephan Sanders – filosoof en columnist

‘Aan identiteiten ligt geen essentie ten grondslag; ze worden in en door de geschiedenis gemaakt. Dit inzicht van Foucault is erg belangrijk, want daarin vergissen we ons vaak. In de negentiende eeuw, bijvoorbeeld, zou “de” homoseksueel uitgedokterd zijn: men dacht precies te weten wat een homoseksueel is. In alle tijden waren mannen met mannen en vrouwen met vrouwen. Maar die ene, seksuele identiteit legt iets essentieels vast wat er helemaal niet is. En dat is gevaarlijk: wijs je de échte homo aan, dan bestaan er opeens ónechte homo’s. Identiteit is geen gegeven; die kent een historisch en cultureel traject.
 


 

Tinneke Beeckman – filosoof, docent en columnist 

‘We zijn geobsedeerd door onszelf. Sociale media werken dit in de hand, maar ze weerspiegelen slechts een schijnwereld. Een zelfobsessie staat haaks op een “zorg voor het zelf”, die we uit de klassieke filosofie kennen. Die filosofie leert dat je je kunt afsluiten van de wereld. Dit betekent niet dat je er geen deel meer van uitmaakt, maar dat je een onafhankelijk oordeel over jezelf en de wereld kunt vormen. Je maakt een inschatting van wie je bent en waartoe je in staat bent. Alles wat niet van jou afhangt, laat je los. Zo verover je meer vrijheid tegenover een overheersende beeldcultuur.’


 

Peter-Paul Verbeek – hoogleraar filosofie van mens en techniek 

‘Techniek heeft een sterke invloed op onze interpretatie van de wereld. Neem bijvoorbeeld Google Glass – een virtual reality-bril die iets toevoegt aan je werkelijkheid. Deze brillen moeten niet slechts beoordeeld worden op hun impact op menselijke privacy, maar ook op hun vermogen ons begrip van privacy aan te passen. Google Glass maakt het mogelijk ongemerkt informatie over je gesprekspartner op te zoeken terwijl je met hem in gesprek bent. Wat doet dat met onze omgang met elkaar wanneer alle informatie die op internet te vinden is als een soort laag over onze werkelijkheid heen geplakt wordt?


 

Bas Haring – filosoof en informaticus

‘Na een reeks nederlagen en een gebrek aan sponsors besloot de Japanse slalomkanoër Kazuki Yzawa monnik te worden. Maar dankzij discipline wist hij zich dit jaar toch voor de Olympische Spelen te plaatsen. De “baas” van het klooster werd in een interview gevraagd wat hij ervan zou vinden wanneer Yzawa deze keer wél een medaille zou winnen. “Dat zal dan erg belangrijk voor hem zijn”, was alles wat hij te melden had! Hij had kunnen zeggen dat zo’n medaille een beloning is voor het harde trainen, of af zou stralen op het klooster. Maar dat zei hij allemaal niet. Deze beschouwende, oordeelloze houding maakt telkens — als ik hem tegenkom — diepe indruk. Ik ben ervan overtuigd dat deze houding de wereld veel goeds kan doen.’


 

Coen Simon – filosoof en publicist 

Wanneer we existentiële vragen willen beantwoorden, hebben we meer aan onze verbeelding dan aan ons verstand. Wanneer een kind vraagt waar we blijven na de dood, kun je de oneindige keten van “waarom”-vragen alleen stoppen door een beroep te doen op de verbeeldingskracht. Dit werkt bij volwassenen precies zo. Omdat wij intelligenter zijn dan kinderen, moeten de beelden die de gaten in onze kennis compenseren een stuk complexer zijn. Een voorbeeld hiervan zijn natuurkundige theorieën: ze geven weliswaar kloppende informatie, maar ze zijn geenszins een antwoord op de “waarom”-vraag.’​
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer