Home 01-2020
Wijsgerig Perspectief - #1 2020

01-2020

In deze editie van Wijsgerig Perspectief staat de Amerikaanse bioloog, wetenschapsfilosoof en feminist Donna Haraway centraal. Zo gaat Baukje Prins in op Haraways begrip van gesitueerde kennis in relatie tot identiteit en bespreekt Cris van der Hoek Haraways idee van companion species.
Cover afbeelding voor 01-2020
Haraway
Haraway

Ten geleide: Donna Haraway

De Amerikaanse bioloog, wetenschapsfilosoof en feminist Donna Haraway (1944), emeritus hoogleraar aan Santa Cruz, geniet in Nederland vooral bekendheid vanwege haar Manifesto for Cyborgs (1991) dat in 1994 in het Nederlands verscheen. Het begrip cyborg, een samentrekking van cybernetica en organisme, is sindsdien zowel in de populaire cultuur als in de academische wereld sterk ingeburgerd. Denk aan sciencefictionfilms waarin de protagonisten een versmelting van mens en machine zijn. In de hedendaagse techniekfilosofie komen we het begrip cyborg geregeld tegen wanneer gesproken wordt over de steeds verder toenemende verwevenheid van het menselijk lichaam en micro-elektronische implantaten.

Lees meer
Haraway
Haraway
Hoofdartikel
Voor leden

Profetische ambivalentie

Ingrid Hoofd beargumenteert hoe de aanvankelijk optimistische interpretatie van Donna Haraway’s Cyborgmanifest tekort schiet. Haraway staat veel ambivalenter tegenover nieuwe technologie door in de cyborg zowel het utopische als het dystopsiche belichaamd te zien. Of was Haraway zelf ook een tikkeltje te optimistisch?

Lees meer
Haraway
Haraway
Voor leden

Gesitueerde kennis en identiteit

Alle kennis en identiteiten in de wereld bestaan slechts in en door relaties volgens Donna Haraway. Toch is haar notie van gesitueerde kennis geen pleidooi voor ‘alternatieve feiten’ of waarheidsrelativisme. Volgens Baukje Prins laat Haraway juist zien dat liefde voor wetenschap en gesitueerde kennis prima samengaan. Als je kennis maar ziet als diffractie en niet als reflectie.

Lees meer
Haraway
Haraway
Voor leden

De ontmoeting met significant others

In haar twee manifesten doet Donna Haraway een oproep tot reworlding, een manier van denken waarbij de wereld van alternatieven wordt voorzien. Wat zijn die alternatieven dan? Cris van der Hoek stelt dat Haraway’s antwoord in het tweede manifest schuilt, in onze relatie met niet-menselijke dieren en companion species.

Lees meer
Haraway
Haraway
Voor leden

De wereld als composthoop

Ecologische crises zijn niet te bevatten vanuit het heersende antro-pocentrische wereldbeeld. Lydia Baan Hofman zet uiteen dat Donna Haraway’s composthoop van kleine, zorgzame verhalen, vruchtbare grond is voor het tentaculaire denken. Een denken dat een ander soort handelingsvermogen aanspreekt in crisistijd.

Lees meer
Haraway
Haraway
Voor leden

Kattenluik

Ik las het debuut van de Vlaamse promo-vendus Rutger Lazou in de periode dat ik Néstor leerde kennen, een witharige hotelkat. Hij kwam me opzoeken, sprong op schoot en bleef daar gewillig liggen tot hoofdstuk twee. Toen nieuwe hotelgasten aankwamen verloor Néstor zijn interesse. Ik nodigde hem opnieuw uit op schoot, maar hij verkeerde liever in gezelschap van de nieuwe gasten, die hun uiterste best deden om hem van hun schoot af te krijgen. Zo slaagde Néstor erin alle aandacht op zich te vestigen, iedereen bezig te houden en niemand tevreden te stellen – vast precies wat hij wilde.

Lees meer
Haraway
Haraway
Voor leden

Namens de schelpen

In deze rubriek vertelt een filosoof wat hij of zij het belangrijkste filosofische probleem van dit moment vindt en geeft daarna het stokje door.

Lees meer