Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Wijsgerig Perspectief nr. 2/2021

Welke natuur?

Jorrit Smit

'De natuur is een heerlijke paradox, een wanordelijk rariteitenkabinet van alle mogelijke ordes,’ schrijft Lorraine Daston tegen het eind van haar knappe boek Tegen de natuur in. Het plezier spat van de zin af, en dat is zowel aan de brille en passie van wetenschapshistorica Daston te danken als aan de soepele vertaling van Willem Visser. Het nog geen negentig pagina’s tellende boek zet de lezer er vrolijk toe aan om het onderscheid tussen ‘zijn’ en ‘zou moeten zijn’, natuur en moraal, ter discussie te stellen. Dit thema past bij de omwentelingsgezinde ambitie van Octavo’s nieuwe serie Kantelingen, waarin eerder Bruno Latours Waar kunnen we landen? verscheen.

Daston vraagt zich af waarom ‘mensen in allerlei uiteenlopende culturen en tijdperken de natuur zo hardnekkig als bron van normen voor menselijk gedrag’ beschouwen. Deze vraag vliegt ze met een geheel eigen stijl aan, die moeilijk filosofisch of historisch te noemen is, en misschien het best als meta-historisch te begrijpen is. Ze zweeft moeiteloos over vele eeuwen geschiedenis heen, waarbij ze tal van belangrijke filosofische, wetenschappelijke en politieke ontwikkelingen aaneenknoopt door de achterliggende vragen, intuïties en passies aan te stippen. In het bescheiden maar inzichtelijke nawoord duidt de Nederlandse wetenschapsfilosoof Lukas Verburgt haar aanpak als een historische epistemologie, die de veranderlijke condities onderzoekt waaronder iets kenbaar wordt. Hier werkt zij dit niet voor specifieke gevallen uit, zoals in veel van haar eerdere werk over bijvoorbeeld monsters of objectiviteit, maar doet zij juist haar best om overkoepelende, filosofische lessen over het menszijn te destilleren.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden