Home Dieren Weekendlijstje: filosofen over dieren en dierenrechten
Dieren

Weekendlijstje: filosofen over dieren en dierenrechten

Door Gwendolyn Bolderink op 02 oktober 2015

‘We kunnen het hart van een mens beoordelen door naar zijn behandeling van dieren te kijken’, schrijft dierenvriend Immanuel Kant. Dit weekend is het dierendag; de dag waarop filosofen reflecteren op onze behandeling van dieren.

1. Wilde huisdieren

Er bestaat een spanning in onze verhouding tot dieren.Enerzijds zien we ze vaak als anders en spannend, vanwege dat natuurlijke en wilde. Anderzijds staan veel dieren juist wél dicht bij ons: we domesticeren ze graag en dichten ze menselijke kwaliteiten toe’, stelt milieufilosoof Bernice Bovenkerk. Hoe zien we deze spanning terug in de manier waarop we dieren behandelen?

Lees meer in ‘Wilde huisdieren’ (volledig toegankelijk voor leden).
 

2. Schopenhauer en zijn poedel

‘De aanname dat dieren geen rechten hebben en de illu­sie dat het moreel gezien niet uitmaakt hoe we hen behan­delen is zonder twijfel een schandelijk voorbeeld van westerse grofheid en barbarij’, schrijft Arthur Schopenhauer in zijn Über die Grundlage der Moral. Schopenhauer had een grote bewondering voor dieren, maar had een minder hoge pet op voor mensen. Hij sprak zijn poedel Atman dan ook vaak bestraffend toe met ‘mens’.

Wat zeggen tien denkers over het eten van vlees? (volledig toegankelijk voor leden).
 

3. Maak van het dier geen mens

Er is sprake van een ‘vermenselijking van het dier’, zegt filosoof René ten Bos in zijn boek Het geniale dier. Eerst ontwaarde men gevoel bij dieren, vervolgens zag men verstand en een ziel. Veel dierenrechtenactivisten vinden dit reden om dieren menselijker te behandelen. Maar Ten Bos stelt dat we dat juist niet moeten doen. ‘Het gaat fout als dieren in de mal van de menselijke beschaving worden geperst. Dieren zijn geen mensen. Gun ze hun dierlijkheid.’

Lees verder over het boek Het geniale dier (volledig toegankelijk voor leden). 
 

4. Het moraal van dieren

‘Ik wil de mens niet omlaag, maar het dier omhóóg halen’, aldus wijsgerig antropoloog Raymond Corbey. Met onze antropocentrische vorm van denken beperken we onze kennis stelt Corbey. Om bewustzijn of moreel gedrag te begrijpen moeten we volgens de filosoof ook dieren bestuderen. ‘Ook dieren vertonen moreel gedrag, dus waarom zou je alleen mensen bestuderen als je meer weten wilt van de moraal?’

Lees hier een interview met Raymond Corbey (volledig toegankelijk voor leden). 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Melanie Joy: ‘Dieren eten wordt gezien als feit, niet als keuze’
Melanie Joy: ‘Dieren eten wordt gezien als feit, niet als keuze’
Dieren

Melanie Joy: ‘Dieren eten wordt gezien als feit, niet als keuze’

Vroeger aaide psycholoog Melanie Joy met de ene hand haar hond, terwijl ze met de andere een karbonade at. Tot ze de tegenstrijdigheid daarvan inzag. Ze schreef een boek over ‘de onzichtbare filosofie’ van het carnisme: de ideologie van dieren eten. Stel, je zit aan tafel bij een etentje, en… Read More

Lees meer
Moreel dilemma: moet je moreel gezien veganist worden?
Moreel dilemma: moet je moreel gezien veganist worden?
Dieren
Voor leden

Moreel dilemma: moet je moreel gezien veganist worden?

Dierconsumptie zorgt voor leed en klimaatverandering, en verhoogt het risico op pandemieën. Moeten we afzien van dierlijke producten? beeld Bas van der Schot Als omnivoor, zo stelt voedseljournalist Michael Pollan, ziet de mens zich dagelijks met een dilemma geconfronteerd: wat eten we vanavond? Een koala hoeft zich die vraag niet te… Read More

Lees meer
‘We moeten het dier in onszelf leren zien’
‘We moeten het dier in onszelf leren zien’
Dieren
Voor leden

‘We moeten het dier in onszelf leren zien’

Het idee dat we als mens uniek zijn, zit diep. Maar we moeten eindelijk écht gaan begrijpen dat wijzelf ook dieren zijn, betoogt de Britse onderzoeker en auteur Melanie Challenger in haar nieuwe boek Het dier in ons. Hoe we reageren op het feit dat we dieren zijn tussen andere… Read More

Lees meer
‘We leven in een multiversum’
‘We leven in een multiversum’
Dieren

‘We leven in een multiversum’

Wat onderscheidt leven van niet-leven? Is het mogelijk om een definitie te geven van wat leven is? Volgens de Chileense filosoof en bioloog Humberto Maturana (1928-2021) wel. Hij definieerde leven aan de hand van organisatie. ‘Leven is een zelf producerende machine.’ Beeld Francisco Valdés Op 6 mei 2021 overleed Humberto… Read More

Lees meer