Frank Bloem: ‘We durven niet over onaangename lichaamsgeuren van anderen te praten omdat we bang zijn zelf onfris te ruiken. De verspreider van stank is zich meestal van geen kwaad bewust, zodat de boodschap “je stinkt” als een donderslag bij heldere hemel komt. Als kind leer je al te zwijgen over stank, via uitdrukkingen als: “Wie het eerst ruikt, heeft zijn poepertje gebruikt.” Het moet dus heel erg zijn, wil je overgaan tot de mededeling dat iemand stinkt. Maar hoe weet je zeker of je zelf geen onprettige aroma’s meedraagt? Geuren die je lang om je heen hebt, ruik je zelf na een tijdje niet meer – dat geldt voor parfum, maar ook voor minder smakelijke geuren. Ook vinden we vreemde geuren viezer ruiken. Wees eerlijk: je eigen scheten stinken minder dan die van een ander. Zelfs lekkere geuren van anderen vinden we al snel invasief, zoals een mandarijn, pindakaas of parfum.
Dat we andermans geuren zo ervaren wekt onzekerheid op over onszelf. Maar gelukkig is dat onterecht. Denk aan je omgeving: zitten daar nu echt veel mensen tussen die altijd stinken? Meestal is het antwoord nee. En als mensen wel stinken, moeten we hun de vrijheid geven om anders te zijn. Bovendien speelt geur in onze wereld een minder grote rol dan uiterlijk. Wat we ruiken, registeren en beoordelen we veel instinctiever dan wat we zien. Dat is te merken aan onze beperkte kennis over geur: we hebben nooit het vocabulaire ontwikkeld om geuren te omschrijven. Misschien draagt dat mysterieuze van geur ook wel bij aan het gevoel dat je bij een opmerking over stank je neus in de privézaken van een ander steekt. Je komt zowel letterlijk als figuurlijk heel dichtbij: in iemands persoonlijke hygiëne. Er is daarom weinig zo gênant als een gezamenlijke whodunit naar een scheet waarvan alleen jij weet wie de eigenaar is.’
Frank Bloem (1978) is kunstenaar en parfumeur. In zijn boek Voelen, ruiken, proeven. Loflied op de vergeten zintuigen (2026) onderzoekt hij de zintuigen die door filosofen lang zijn weggezet als ‘laag’: tast, geur en smaak.
Voelen, ruiken, proeven. Loflied op de vergeten zintuigen
Frank Bloem
Ten Have
176 blz.
€ 22,99
