Home Ten geleide: Foucault

Ten geleide: Foucault

Door Steven Dorrestijn op 17 november 2014

Cover van 02-2009
02-2009 Wijsgerig Perspectief Lees het magazine

Op 25 juni 2009 is het vijfentwintig jaar geleden dat Michel Foucault (Poitiers 1926 – Parijs 1984) overleed. Naar aanleiding daarvan belicht Wijsgerig Perspectief de betekenis van Foucaults werk en actuele relevantie ervan. Wat was in de toenmalige filosofische en maatschappelijke context de vernieuwing die Foucault bracht met concepten als discours, biomacht en bestaanskunst? En wat is de waarde van Foucaults filosofie met betrekking tot actuele vragen?

Michel Foucault was, om hem kort te introduceren, een maatschappijkritische filosoof. Hij zocht niet naar eeuwig geldige, metafysische antwoorden op de vraag wat ‘de mens’ is, maar liet zien hoe opvattingen van mensen over hun eigen bestaan in een specifieke historische context tot stand komen. Was Foucault daarom een relativist die nergens in geloofde en daarom ook geen alternatieven geven kon? Foucault stond inderdaad wantrouwend tegenover algemene waarheden en goede bedoelingen. Het doel van de scepsis was niet om elke rechtvaardiging voor politieke actie te ondergraven, maar integendeel om ruimte te scheppen voor verandering door te laten zien dat wat noodzakelijk lijkt vaak toevallig is. Het maatschappijkritisch activisme, waar Foucault ook om bekend is, bestond dus niet ondanks zijn scepsis tegenover ‘de waarheid’, maar juist omdat hij geloofde dat ‘inzet’ vereist is om de geschiedenis een draai ten goede te geven.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
chronische ziekte
chronische ziekte

Waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet vanzelfsprekend is

Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland stijgt, stellen onderzoekers. Sanneke de Haan, bijzonder hoogleraar psychiatrie en filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, laat zien waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer