Home Mens en techniek Ten geleide: Digitalisering
Mens en techniek

Ten geleide: Digitalisering

Door Cris van der Hoek op 15 oktober 2013

Cover van 01-2013
01-2013 Wijsgerig Perspectief Lees het magazine

In rap tempo worden boeken en tijdschriften uitgegeven in een digitale vorm. Veel tijdschriften hebben te kampen met teruglopende abonneebestanden en stijgende kosten voor drukwerk en papier. Een digitale versie van het tijdschrift is dan een goed alternatief… Ook Wijsgerig Perspectief overwoog eind vorig jaar digitaal te gaan en ter gelegenheid hiervan een themanummer te maken over digitalisering. Er waren mooie plannen bedacht, maar een enquete onder de abonnees wees uit dat zij helemaal geen digitaal tijdschrift wilden, maar een mooi tastbaar papieren product; geen gekoekeloer op een beeldscherm waarbij je als een monotone geste almaar je vingertoppen moet gebruiken en verbonden bent met een apparaat. Zegt dat iets over de doelgroep van Wijsgerig Perspectief of over het fenomeen digitalisering? Over beide wellicht. Reden temeer voor een themanummer.

Een digitaal tijdschrift omvat allereerst veel meer dan een reproductie van de gedrukte tekst, die nu alleen vanaf een beeldscherm moet worden gelezen en die je eventueel kunt uitprinten. Kenmerkend voor het uitgeven in digitale vorm is de integratie van tekst, beeld en geluid in dezelfde digitale, binaire code van nullen en enen (= multimedialiteit), waarbij – zoals de mediafilosoof Friedrich Kittler stelt – het onderscheid tussen de verschillende traditionele media niet meer relevant is (Kittler 1986). De andere belangrijke kenmerken zijn interactiviteit en virtualiteit. Mediagebruikers zijn geen passieve ontvangers meer, maar kunnen actief bijdragen aan de betekenisconstructie. En er kan een virtuele werkelijkheid worden gecreëerd, dat wil zeggen een simulatie van een wereld die niet werkelijk is in fysische zin, maar wel effecten heeft die als werkelijk overkomen (De Mul 2002). Digitale beeldbewerking speelt hierbij een grote rol.

Dus een echt digitaal Wijsgerig Perspectief biedt in de artikelen tal van directe links naar andere relevante informatie, bijvoorbeeld naar de filosofiebank die uitgeverij Boom aan het opzetten is en waarin het gehele fonds digitaal beschikbaar wordt gemaakt. Dit is een verrijking van de inhoud. Een digitaal Wijsgerig Perspectief biedt bijvoorbeeld ook links naar besproken filmfragmenten en ander beeldmateriaal; ze biedt de lezer de mogelijkheid om zelf te participeren aan het tijdschrift. Allemaal mogelijkheden waaraan de huidige doelgroep wellicht niet heeft gedacht? Maar er is meer te zeggen over de effecten van een dergelijke digitalisering.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.