Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Wijsgerig Perspectief nr. 4/2009

Ten geleide: De publieke rol van de universiteit

Simone van der Burg

De relatie tussen wetenschap en samenleving is de afgelopen vijf decennia geleidelijk veranderd. In de periode vlak na de Tweede Wereldoorlog genoten onderzoekers relatieve onafhankelijkheid. Ze konden hun eigen onderzoeksonderwerpen en praktijken ontwikkelen en maakten de resultaten daarvan toegankelijk voor de samenleving met behulp van publicaties en onderwijs. De wetenschappelijke beoordelingscriteria bedachten de onderzoekers zelf, want zij waren de experts die konden beoordelen of onderzoek vindingrijk was, een heldere methodologie gebruikte en een goede vraagstelling had en of de resultaten bestaande inzichten omverwierpen, verdiepten of verbreedden.

Tegenwoordig wordt wetenschappelijk onderzoek steeds vaker gezien als een activiteit waarvan de samenleving als geheel afhankelijk is. Tijdens de Koude Oorlog in de jaren vijftig en zestig groeide de waardering voor wetenschappelijk onderzoek dat leidde tot militaire innovaties die bijdroegen aan de nationale veiligheid of die internationale status genoten, zoals het onderzoek in de ruimte. Toen de economieën aantrokken in de jaren zestig, steeg ook wetenschappelijk onderzoek dat bijdroeg aan technologische vernieuwingen in aanzien, want dit bleek onmisbaar voor de groei van de economie, de versterking van de internationale concurrentiepositie en het behoud en de groei van een goede levensstandaard voor alle burgers.

Sinds de jaren negentig is het gangbaar om heel breed te spreken over de ‘maatschappelijke relevantie’ van onderzoek. Deze term kan veel meer omvatten dan de relevantie van wetenschap voor de nationale veiligheid of de economische groei. Maar er wordt zelden duidelijk gemaakt wat deze term betekent. Wat is precies de maatschappelijke relevantie van wetenschappelijk onderzoek? Waarom is het belangrijk dat er gemeenschapsgeld aan onderzoek wordt besteed? Wat heeft de samenleving eraan dat wetenschappers onderzoek doen?

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden