Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 5/2015

Niemand is onsterfelijk

Wilhelm Schmid

‘Leven moet een mens zijn leven lang leren,’ zei Seneca. De Duitse levenskunstfilosoof Wilhelm Schmid onderzoekt in zijn nieuwste boek de kunst van het ouder worden. Hij vindt een antwoord in gelatenheid. ‘Gelatenheid betekent dat we ons vertrouwd moeten maken met het onooglijke woordje “nog”. “U bent nog best fit!”’

Het derde kwart van het leven brengt ons jaren en decennia die nog heel lang vol activiteit kunnen zijn, geïntensiveerd door het plezier in het leven, dat weer wordt bevorderd door de wetenschap dat de mogelijkheden van het leven kleiner worden. Wie ouder wordt, ervaart dat mogelijkheden kunnen worden afgesloten. Het grote verzet begint: alles kan toch nog niet afgelopen zijn? Heel wat mensen proberen mogelijkheden van de ondergang te redden door hun huidige bezigheden op te geven en bestaande betrekkingen af te breken om nog eenmaal iets volstrekt nieuws te ondernemen.

Ook de namiddag van de levensdag kent zijn specifieke, excellente kunnen. ‘Dat kan ik’ wil nu meer dan ooit tevoren zeggen: ik weet hoe de dingen gaan en kan hun vertrouwde verloop bij wijze van spreken slapend sturen. Vermindering van krachten kan ik op deze manier opvangen (compensatie). Mijn geestelijke krachten lijken zelfs toe te nemen, want ik kan ze beter kanaliseren (concentratie). Ik hoef niet meer alles te doen wat kan worden gedaan, maar kan sorteren en gerichter kiezen (selectie). Ik vertrouw erop dat ik wat ik doe goed tot zeer goed kan realiseren (optimalisering). Dit kunnen is een kwestie van gevoel, van een gevoel dat aan de hand van veel ervaring, zowel ten goede als ten kwade, is ontstaan en steeds verder kan worden verfijnd. Verwerving van nieuwe kennis vult het ervaringsproces aan, zonder dat te kunnen vervangen.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden