Home Montaigne als crisismanager

Montaigne als crisismanager

Door Pieter Hoexum op 25 oktober 2011

Cover van 09-2011
09-2011 Filosofie magazine Lees het magazine

Economische crisis, midlifecrisis – Montaigne trekt ons erdoorheen, getuige vier recente werken over hem. Misschien juist doordat de filosoof op de vraag ‘Is dit nu alles?’ kortweg antwoordt: ‘Jazeker!’

Dante beschrijft in de opening van de Goddelijke Komedie zijn, zoals dat tegenwoordig heet, midlifecrisis:

Op ’t midden van ons levenspad gekomen,
Kwam ik bij zinnen in een donker woud,
Want ik had niet de rechte weg genomen.

In dat donkere woud wordt Dante vervolgens geconfronteerd met angstaanjagende visioenen. Hij valt in zwijm, waarna een manspersoon aan hem verschijnt. Het is de geest van Vergilius, de klassieke dichter uit de Romeinse Oudheid, Dantes grote voorbeeld. Onder diens deskundige leiding maakt Dante vervolgens een rondreis door de Hel – als niet-christen kan Vergilius Dante natuurlijk niet in de hemel vergezellen; daar neemt Dantes vroeg overleden jeugdliefde Beatrice het stokje over.
Deze ‘ontmoeting’ met Vergilius moet hebben plaatsgevonden op Goede Vrijdag van het jaar 1300, kort voor Dantes 35ste verjaardag. Bijna 300 jaar later belandt in Frankrijk de 37-jarige, geletterde edelman Michel de Montaigne in een midlifecrisis. Ook hij zoekt steun bij de klassieken, zowel de dichters als de denkers. Hij stelt zijn ervaringen te boek in zogenoemde essays – ‘probeersels’ of ‘oefeningen’ –, die hij in 1580 publiceert. Hij wordt daarmee van lokale bestuurder-in-ruste een nationale en later zelfs internationale beroemdheid. Zijn essays worden net zo klassiek als de geschriften van zijn grote voorbeeld Plutarchus.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer