Home Kunnen we politici nog vertrouwen?

Kunnen we politici nog vertrouwen?

Door Anne Havik op 22 juni 2010

Cover van 06-2010
06-2010 Filosofie magazine Lees het magazine

Bert van den Brink, hoogleraar politieke en sociale filosofie aan de Universiteit Utrecht: ‘Ja, uiteindelijk moeten we ze wel vertrouwen, omdat we nu eenmaal zijn uitgeleverd aan een democratisch systeem waarin politici ons vertegenwoordigen.’

‘Maar politici moeten wel ophouden de illusie te wekken dat ze er vooral zijn om de burger zijn zin te geven. De SP en de PVV, maar ook veel middenpartijen, geven zich in hun verkiezingsprogramma vaak over aan dat soort populisme. En burgers gaan daardoor denken dat er iets mis is als de politiek niet precies doet wat zij willen. De paradox van de democratie is dat het volk aan één kant de mogelijkheid krijgt om zichzelf te regeren; mensen kiezen zelf wie hen mag vertegenwoordigen in de politiek, maar aan de andere kant geven ze daarmee wel de macht uit handen. Het volk stemt ermee in dat de politiek de beslissingen neemt, en kan dingen die die de vertegenwoordigers zeggen niet direct controleren. De invloed van de burgers is veel minder direct dan wordt voorgesteld.

Als je bedenkt hoeveel gezichten onze samenleving kent, is het bijna idioot om te veronderstellen dat die allemaal gediend kunnen worden door één beleid. Het is voor de politiek onmogelijk om iedere burger te erkennen in diens pijn of frustratie. We zijn sinds het uiteenvallen van het zuilenstelsel veel meer onze eigen individuele weg gegaan dan daarvoor, en daardoor ook moeilijker kenbaar voor de politiek. Een politiek systeem moet natuurlijk wel ruimte creëren voor al die verschillende meningen, maar uiteindelijk nemen politici de beslissingen. Die worden niet uitsluitend genomen op basis van wat een meerderheid wil. Ze moeten vooral goed zijn voor de samenleving als geheel, en leunen op adviezen van experts, internationale verdragen of ambtenaren. Niet iedereen die deel uitmaakt van die samenleving hoeft het per se met die beslissingen eens te zijn. Den Haag heeft niet zoveel aan de mening van Henk en Ingrid.

Henk en Ingrid mogen zelfs wel een toontje lager zingen. De kloof tussen politiek en burgers moet in stand gehouden worden; dat is de enige manier waarop democratie kan werken. De eis om die te overbruggen werkt zelfs antidemocratisch. Een volk dat alles zelf voor het zeggen heeft, is niet per se tolerant voor individuen die een beetje buiten de groep vallen. Het is aan de politiek om ook die mensen te beschermen.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer