Home Politiek ‘Het lieve linkse mag wel terugkomen’
Politiek

‘Het lieve linkse mag wel terugkomen’

Door Hannah Achterbosch op 26 februari 2021

‘Het lieve linkse mag wel terugkomen’
Cover van 03-2021
03-2021 Filosofie magazine Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Merijn de Boer schreef het boek De saamhorigheidsgroep, over een groepje Haarlemse idealisten in de jaren tachtig.

Beeld David Vaaknin

Wat kan ik weten?

‘Ik vind het mooie aan schrijven dat je niet zoveel hoeft te weten. Sommige schrijvers doen drie jaar lang research voor een boek. Mijn ervaring is dat je door het schrijven zelf dingen te weten komt. Toen ik begon aan De saam­horigheidsgroep, had ik koudwatervrees. Ik wilde schrijven over het idealisme in de jaren tachtig, waar ik eigenlijk weinig over wist. Ik was in die jaren nog heel jong, bovendien ben ik nu ook niet zo’n idealist. Juist door dit boek te schrijven kon ik mij verplaatsen in deze tijd en het leven van mijn ouders toen, die zelf deel uitmaakten van zo’n saamhorigheidsgroep.’

Wat moet ik doen?

‘Het ware geluk vind je door zorg te dragen voor je omgeving. In de saamhorigheidsgroep heerst naast grote gedeelde idealen over de derde wereld en het klimaat ook een sterke vriendschappelijke verbondenheid. De hoofdpersoon Bernhard – die eigenlijk vooral bij de groep is omdat hij verliefd is geworden op de idealistische Liza – onttrekt zich uiteindelijk aan de groep. Hij zoekt zijn geluk meer in afgeleide vormen, in zijn carrière en in opera, in kunst. Hoewel ik ook een beetje de spot drijf met idealen en de naïviteit die daar soms mee gepaard gaat, is het uiteindelijk vooral de afgeleide vorm van geluk die het onderspit delft.’

‘In wezen zijn mensen goed, maar veel literatuur wijst erop hoe slecht de mens wel niet is.’

Wat mag ik hopen?

‘Dat mensen positief blijven. De jaren tachtig waren best een sombere tijd, maar de groep mensen waarover ik schrijf, blijft onvermurwbaar geloven in het goede van de mens. Ik heb altijd bewondering gehad voor idealen en pure goedheid. Dat lieve linkse mag wel weer meer terugkomen, maar is de laatste jaren afgebroken door opeenvolgende rechtse kabinetten. Je moet nu behoorlijk je best doen om zo’n positieve blik op de wereld te houden, maar van cynisme tegenover het goede blijf ik weg. Ik wil er graag in geloven dat er nog steeds een heleboel saamhorigheidsgroepen zijn.’

Wat is de mens?

‘In wezen zijn mensen goed, maar veel literatuur wijst erop hoe slecht de mens wel niet is. Als je Dostojevski, Hermans en Céline leest, krijg je een beeld van de wereld en de mens dat niet zo rooskleurig is. Ik dacht vroeger ook dat het geluk niet uit het leven zelf te halen viel. Ik liet me inspireren door schrijvers als Proust, die het geluk net als de estheet Bernhard vooral zoekt in afgeleide vormen. In mijn boek zijn die twee tegenovergestelde levensvisies steeds met elkaar in dialoog – het altruïstische tegenover het egoïstische, esthetische.’

De saamhorigheidsgroep
Merijn de Boer
Querido
400 blz. | € 22,50

Relevante berichten

Weekendlijstje Europa
Weekendlijstje Europa
Politiek

Weekendlijstje Europa

Vorige week stemden Europese regeringsleiders in met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en Moldavië. Onder druk van crises zoals de oorlog in Oekraïne, klimaatverandering of de Covid-pandemie kiest Europa vaak voor verdere Europese uitbreiding, samenwerking en integratie. Wat betekent dit voor de Europese identiteit en de rol van Europa in de wereld? In dit weekendlijstje vindt u vijf filosofische artikelen over Europa.

Lees meer
Waarom we volgens Habermas geen riskant pokerspel met Rusland moeten spelen
Waarom we volgens Habermas geen riskant pokerspel met Rusland moeten spelen
Politiek

Waarom we volgens Habermas geen riskant pokerspel met Rusland moeten spelen

In Duitsland willen voormalig pacifisten dat de regering-Scholz meer wapens levert aan Oekraïne. De Duitse filosoof Jürgen Habermas ergert zich aan hun morele verontwaardiging. Volgens Habermas-kenner René Gabriëls pleit de politiek denker voor redelijkheid in een machtsstrijd die allesbehalve redelijk is.

Lees meer
Als God bestond zou men hem moeten afschaffen
Als God bestond zou men hem moeten afschaffen
Politiek
Voor leden

Als God bestond zou men hem moeten afschaffen

De Russische denker Michail Bakoenin keerde zich rond zijn vijftigste af van het idealistische gedachtegoed van Marx en Hegel en werd zo vader van het anarchisme. ‘De idealisten mogen zich hun God dan mooi voorstellen als door de tederste liefde voor de menselijke vrijheid bewogen, maar een meester blijft niettemin altijd een meester.’ Een nieuwe Nederlandse vertaling van een klassiek geworden pleidooi tegen God en voor de revolutie.

Lees meer
Eva Rovers: ‘De politiek is te veel met de politiek bezig, en te weinig met de samenleving.’
Eva Rovers: ‘De politiek is te veel met de politiek bezig, en te weinig met de samenleving.’
Politiek

Eva Rovers: ‘De politiek is te veel met de politiek bezig, en te weinig met de samenleving.’

Het is niet best gesteld met het vertrouwen in de politiek in Nederland. En met het vertrouwen van de politiek in de burger gaat het niet veel beter, stelt schrijver en spreker Eva Rovers in haar nieuwe boek. ‘Laat inwoners via burgerberaden meebeslissen over het bestuur van het land.’

Lees meer