Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

WP nr. 1/2018

Gemeen empathisch

Simone van Saarloos
filosoof, publicist

Meestal wordt empathie besproken vanuit het perspectief van iemand die geeft en dus de mogelijkheid heeft om te geven, schrijft Simone van Saarloos. Maar vraagt degene die denkt empathie te schenken, eigenlijk niet juist om empathie van mensen in een gemarginaliseerde positie?
 
Onlangs mocht ik aanschuiven bij het Thanksgiving-diner van een familie aan het beroemde Park Avenue op Manhattan, New York. De gastheer was geboren in het appartement waar hij zijn bezoek ontving: zijn ouders, joods, waren Europa ontvlucht voor de oorlog uitbrak. De ooms en tantes trachtten te concurreren met de iPads van hun jonge nichtjes en neefjes, de jongeren werd gevraagd of ze al een ‘Beau’ hadden, een lief. Ze haalden hun schouders op en zeiden dat het goed ging op school. De gastheer werkte als psychiater met veteranen in het ziekenhuis en vertelde dat deze mannen de grootste verdedigers waren van het recht om een wapen te dragen. Door de ramen in de woonkamer waren andere ramen te zien, van andere hooggelegen appartementen. De gastheer zei dat hij in de jaren tachtig bijna al zijn patiënten zag sterven aan aids. ‘Dat was in de tijd dat bijna niemand hen durfde te behandelen, zo bang was iedereen voor besmetting.’

Hoe meer hij over zijn werk vertelde, hoe prangender de vraag op tafel lag waarom hij arts geworden was. Hij zei dat hij ooit medicijnen was gaan studeren omdat hij zich nooit zorgen had willen maken over geld. Hij wees naar zijn glas rode wijn: ‘Ik houd van een goed leven’. De fonkelende rijkdom in dit huis zorgde er op de een of andere manier voor dat het over armoede moest gaan. We spraken over de zichtbaar grote hoeveelheid daklozen in de stad, de mensen in de metro die om geld vragen. Over hoe anders het deel van de metro rond Park Avenue bevolkt is, als je het met Brooklyn vergelijkt, hoe verschillend van sfeer. De dochter van de gastheer merkte op dat er bijna geen beginnen aan is. ‘Ik geef alleen als ik het echt zielig vind’, zei ze, ‘als iemand echt zijn best doet en ik het verhaal geloof.’ Succesvol bedelen, een kunstig spel met authenticiteit. Ik vroeg haar of ze zich zo niet een heel machtige positie toe-eigende; zijzelf als maat van wat écht (zielig) is? ‘Maar in deze stad leer je mensen te negeren, anders word je gek.’ Pas wanneer iemand haar zo raakt dat ze het niet kán negeren, geeft ze geld.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden