Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Filosofie Magazine nr. 6/2020

Drie boekrecensies: Epictetus, filosofietsen en natuur

Rob Hartmans, Aldo Houterman en Jannah Loontjens

Leven zonder oordelen 

Hoe ga je om met de onverwachte tegenslag van een pandemie? Het stoïcisme van Epictetus heeft het antwoord. ‘Bedenk dat je een acteur bent in een toneelstuk dat door een ander is geschreven.’

 

De afgelopen jaren mocht het stoïcisme zich verheugen in een groeiende belangstelling: er verschenen vertalingen van klassieke Griekse en Latijnse teksten en handig in elkaar gedraaide zelfhulp- en managementboekjes. Met de huidige crisis zal die interesse vermoedelijk nog groter worden. Hoe ga je om met tegenslagen, met dingen waarop je geen enkele invloed hebt? Hoe bewaar je ook in tijden van rampspoed en crises je geestelijk evenwicht?
 

Epictetus biedt tegenwicht tegen de ‘succes-is-een-keuze’-houding

Het stoïcisme wordt weleens weggezet als een filosofie voor overwinnaars, voor hen die zo succesvol zijn dat een onthechte levenshouding eenvoudig wordt – zie de Meditaties van keizer Marcus Aurelius. Maar het werk van Epictetus (ca. 50-135 n.Chr.) laat zien dat dit niet terecht is. Hij werd als slaaf geboren en was eigendom van de secretaris van de keizers Nero en Domitianus.
Voor hem was het stoïcijnse fatalisme een manier om te dealen met het feit dat hij onvrij was. In zijn beroemde Handboekje schrijft hij: ‘Bedenk dat je een acteur bent in een toneelstuk dat door een ander geschreven is. Wil hij een kort stuk, dan is het een kort stuk; wil hij een lang stuk, dan is het een lang stuk; wil hij dat je een bedelaar speelt, dan moet je ook die rol goed spelen; wil hij dat je een invalide speelt, of een heerser, of een gewone man, dan is dat jouw rol.’

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden