Home Weekendlijstje: 6 drogredenen

Weekendlijstje: 6 drogredenen

Door Maaike Korpershoek op 12 augustus 2016

Weekendlijstje: 6 drogredenen

Drogredenen: de aartsvijand van iedere filosoof. Aristoteles rekent  in zijn Sophistikoi elenchoi (sofistische weerleggingen) af met de drogreden. Toch is het niet gemakkelijk  ze te voorkomen in een gesprek. Maakt u zich wel eens schuldig aan een van de volgende foutieve argumenten? 

1. Tu quoque
Wellicht herkent u deze drogreden niet in het Latijn, maar in het Nederlands zal het zeker een belletje doen rinkelen: het gaat namelijk om de typische ‘jij-bak’. Het argument van de tegenstander wordt verworpen omdat hij zelf niet consequent naar zijn eigen argumenten handelt. Wanneer een roker bijvoorbeeld verkondigt dat roken verboden moet worden, is er een aanzienlijke kans dat de roker op zijn eigen (rook)gedrag wordt gewezen. Wanneer dit gebeurt wordt er een drogreden toegepast.  

2. ad hominem
oftewel: op de man spelen. Wanneer in een discussie de tegenstander, en niet het argument van de tegenstander aangevallen wordt, is dit een typische drogreden. Wanneer u bijvoorbeeld stelt dat de tegenstander ongelijk heeft omdat hij veel liegt/schijnheilig is/een affaire heeft, is dit argument – zelfs als uw aantijgingen waar zijn – niet langer geldig.

3. ad ignorantiam
Bij het argument van de onwetendheid wordt uitgegaan van het principe dat niet te bewijzen zaken noodzakelijk waar of onwaar zijn. De beroemdste vorm van deze drogreden gaat over het bestaan dan wel niet bestaan van een God. Het argument werkt beide kanten op: ‘God bestaat, want er kan niet bewezen worden dat hij niet bestaat’, ‘God bestaat niet, want er kan niet bewezen worden dat hij bestaat’.  Deze drogreden gaat in de rechtbank niet op: verdachten zijn onschuldig tot het tegendeel bewezen wordt.

4. ad populum
Deze populistische drogreden beroept zich op de mening van de grootste groep. Een typisch gebruik van deze drogreden gaat als volgt: ‘het is waar, want iedereen zegt het’. Wanneer niet het argument maar de groep die achter dit argument staat doorslaggevend is, is het een ongeldig argument.  

5. post hoc ergo propter hoc
Een letterlijke vertaling geeft: na dit, dus vanwege dit. Deze drogreden rust op een valse gevolgtrekking. Wanneer het vaak het geval is dat mensen na het eten de televisie aanzetten, kan niet gesteld worden dat het kijken van televisie het gevolg is van het eten. Het is namelijk mogelijk dat het kijken van televisie na het eten compleet op toeval berust.

6. secundum quid
De overhaaste generalisatie: een veel voorkomende drogreden. Wanneer er gesteld wordt dat alle zwanen zwart zijn omdat er één zwaan is gezien met deze kleur, is dit een typisch geval overhaaste generalisatie. De kleur van zwanen hangt niet af van één specifiek geval. 
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
chronische ziekte
chronische ziekte

Waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet vanzelfsprekend is

Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland stijgt, stellen onderzoekers. Sanneke de Haan, bijzonder hoogleraar psychiatrie en filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, laat zien waarom het begrip ‘chronische ziekte’ niet zo vanzelfsprekend is als het lijkt.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer